Belediyelerde Kayyımlık Uygulaması “Mardin Büyükşehir Belediye Örneği”

Abstract

Dünyada ve Türkiye’de kamu yönetimi ve yerel yönetim alanlarında etkin ve sürdürülebilir yönetim için birçok uygulama söz konusudur. Bu uygulamalardan biri de bilhassa Türkiye’de son zamanlarda benimsenmiş olan kayyımlık uygulamasıdır. Türkiye’de kayyımlık olgusu, hukuksal alanda uzun bir geçmişe sahip bir uygulama olmakla birlikte, özellikle 2016 yılında yaşanan darbe girişimi sonrasında kamu yönetiminde ve özelinde yerel yönetimlerde tercih edilen bir yaklaşım olmuştur. 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından İçişleri Bakanlığı, güvenlik ve terör olayları nedeniyle, anayasal hükümler çerçevesinde, belediyelere kayyım atamaları yapmıştır. Yapılan bu atamalar anayasal demokrasi, katılımcılık, yerel özerklik ve hizmetin yerinden sunulması meselelerinde bir açık yaratmakta, dolayısıyla tartışma konuları arasında yerini almaktadır. Yerel hizmetin etkin ve verimli üretilip sunulmasını öngören kayyımlık uygulamasının, öngörülen amaca hizmet edip etmediği, anayasal demokrasi, yerel özerklik ve katılımcı yerel yönetim meselesini aşındırıp aşındırmadığı cevap aranması gereken önemli sorular olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda; çalışmanın amacı bahsi geçen sorulara cevap aramaktır. Türkiye'de son birkaç yıl içinde hızla artan ve belediyelere atanan kayyım yönetimlerinin yerel hizmet konusunda ortaya koymuş oldukları hizmetlerin niteliğini, yerel yurttaşların bu hizmetler karşısındaki tutum ve beklentilerini ölçmek ve kayyımlık uygulamasına karşı düşüncelerini tespit etmek amacına yönelik olarak “ Mardin ili” özelinde bir saha çalışması yapılmıştır. Saha çalışması ile; Mardin Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyelerine kayyım atanmasının ardından vatandaşların kayyımlık uygulamasındaki yerel hizmetlere ilişkin düşünceleri, beklentileri, memnuniyet düzeyleri, kayyım yönetimine ilişkin bakış açıları ve yaklaşımları analiz edilmiş, bu bağlamda öngörülen amaç ile sahaya yansıyanlar arasında önemli bir mesafenin olduğu tespit edilmiştir.