Indonesia’s Diplomatic Endeavors Toward

Abstract

Bu tez çalışması, Endonezya’nın ulusal ve İslami kimliğinin dış politikasını nasıl etkilediğini, Filistin-İsrail meselesi özelinde ele almakta ve Endonezya’nın bu meseleye yönelik diplomatik çabalarının nasıl şekillendiğini sosyal inşacılık (konstrüktivizm) kuramı ve Çok Kulvarlı Diplomasi (Multi-Track Diplomacy) kavramsallaştırması bağlamında tartışmaya odaklanmaktadır. Betimleyici niteliksel yöntem, daha kapsamlı bir inceleme sağlamak amacıyla analitik bir yaklaşım olarak tercih edilmiştir. Çalışma, Endonezya’nın dış politikasının, Pancasila’nın değerleri ve ilkeleri ile 1945 Anayasası’ndan kök bulan ulusal kimliği ve Müslümanlar arasındaki dayanışma değerine dayanan İslami kimliği tarafından etkilendiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, Endonezya’nın Filistin’in mücadelesini ve bağımsızlığını destekleme konusundaki uluslararası diplomasi faaliyetlerinın yalnızca devlet düzeyindeki aktörlerini değil, aynı zamanda Muhemmediye gibi Sivil Toplum Kuruluşları dahil olmak üzere birçok başka aktörün katılımını da içerdiğine dikkat çekmektedir. Endonezya’nın siyasi kimliğinin oluşum süreci, bağımsızlık yolundaki çabalarla yakından ilişkilidir. Bu sureçte 17 Ağustos 1945’te bağımsızlığını ilan eden bir ülke olarak Endonezya, içeride çeşitli ideolojik görüşlerin rekabeti ve dışarıdan Hollanda’nın tekrar kontrol kurma girişimi gibi zorluklarla karşılaştı. Bu süreçte de, ülkenin çeşitli dini ve etnik gruplarını birleştirecek bir ideolojiye ihtiyacı vardı; bu da Pancasila denilen beş maddeli bir ilkeyle gerçekleştirildi. Pancasila, inanca dayalı adalet, insan hakları, ulusal birlik, temsil yoluyla demokrasi ve sosyal adalet ilkelerini kapsayan bir çerçeve sunar. Pancasila, Endonezya’nın hem iç politikada çok etnikli ve çok dinli yapısını dikkate alan birleştirici bir ideoloji olarak hem de dış politikada bağımsızlık ve tarafsızlığı ön plana çıkaran bir strateji izlemesini sağlar. Muhammad Hatta, 1948 yılında “İki Kaya Arasında Kürek Çekmek” başlıklı bir konuşma ile ülkenin “bağımsız ve aktif” dış politika prensibini ortaya koydu. Bu politika, Endonezya’nın herhangi bir uluslararası bloka dahil olmadan, çıkarlarını bağımsız bir şekilde koruma taahhütünü ifade eder. Anti-sömürgecilik, ulusal çıkarları koruma ve pragmatik bir yaklaşım bu politikanın temel taşları arasındadır. Bu dönemde, Endonezya hem çok kutuplu dünya düzeninde denge sağlamaya çalışırken, hem de içeride ulusal birliği güçlendirme çabalarına odaklanmıştır. Bu prensipler, hem iki tarihi hem de modern Endonezya dış politikasının temelini oluşturmuştur. 1947 yılında, Endonezya’nın Orta Doğu’daki diplomatik girişimleri sonucunda Mısır, Lübnan, Suriye, Suudi Arabistan ve Yemen gibi ülkeler Endonezya’nın bağımsızlığını tanıdı. Bu diplomatik başarı, İslam kardeşliği bağları ile desteklendi. Endonezya delegasyonunun İslami dayanışma mesajları, çok sayıda Arap ülkesinden uluslararası destek alınmasında etkili oldu. Ancak, bu İslami dayanışma çalışmaları, Pancasila'ya dayanan laik devlet anlayışının önünü kesmemiştir. Susilo Bambang Yudhoyono (SBY) döneminde (2004-2014), Endonezya’nın uluslararası arenadaki İslamî kimliği öne çıkardı. SBY, Endonezya'nın modernite, demokrasi ve İslam’ı birleştiren benzersiz bir model sunduğunu vurgulamak istedi. Özellikle 11 Eylül olayları sonrasında artan İslamofobiye’ye karşı, Endonezya, İslam’ın barışçı ve modern bir din olduğunu dünyaya göstermek amacıyla uluslararası platformlarda aktif bir rol oynadı. SBY döneminde, İslam’ın uluslararası imajını düzeltmek için şu stratejiler izlenmiştir: Barış ve Tolerans Mesajı: İslam’ı rahmet ve barış dini olarak tanıtma çalışmaları. Diyalog Platformları: Batı dünyası ve İslam coğrafyası arasında bir köprü olma rolü. Ulusal Kimlik ve Uluslararası Güçlendirme: Endonezya’nın demokratik ve çoğulcu yapısını vurgulayan diplomatik kampanyalar. Sonuç olarak, Endonezya’nın İslamî kimliği, uluslararası arenada ülkenin rolünü ve önemini arttıran bir unsur olmuştur. Ancak bu İslamî kimliği, Endonezya'nın devlet ideolojisi olarak Pancasila'da meydana gelen değişiklikleri etkilememektedir.

This thesis focuses on discussing how national and Islamic identity affects the foreign policy of Indonesia, especially in addressing the Palestinian-Israeli conflict, and how Indonesia's diplomatic efforts toward the conflict. The constructivist approach and the Multi-Track Diplomacy concept are applied as tools to explain the questions in this thesis research. The results of this study found that the national identity of Indonesia rooted in the values and principles of Pancasila and the 1945 Constitution, as well as Islamic identity rooted in the value of solidarity with fellow Muslims, influenced Indonesia's foreign policy to continue to be committed to supporting the struggle and independence of Palestine. In addition, Indonesia's diplomacy in the international world as a form of its commitment to Palestine is not only followed by state actors, but also the involvement of many other actors, one of which is Non-Governmental Organizations such as Muhammadiyah. Keywords: Palestine-Israel Conflict, Indonesia, Identity, Multi-Track Diplomacy, Non-Governmental Organization