Kamu politikasıaktörü olarak Türkiye'de derneklerin özerkliği

Abstract

Kamu politikası, tarihsel süreç içerisinde kapsamı, etkisi ve aktörleri bakımından çeşitli değişimler yaşamaktadır. Bu değişimler, devletin yetki ve görevlerinin yeniden tanımlanmasıyla ilişkili olmakta ve kamu politikalarında resmi aktörlerin yanında sivil aktörlerin de etkili olmasını sağlamaktadır. Sivil toplum kuruluşları, sivil aktörlerin en önemli aracı konumundadır, bu kuruluşlar arasında derneklerin rolü önemli görülmektedir. Türkiye'de siyasal kültür, güçlü devlet anlayışı ve toplumsal dinamikler nedeniyle sivil toplumun yeterince gelişemediği göze çarpmakta, sivil alanının sınırlı olduğu görülmektedir. Bu sınırlılık, derneklerin özerk bir yapıya sahip olmamasıyla ilişkilidir. Nitel bir araştırmayı içeren bu çalışmada Türkiye'de derneklerin özerkliği konusunu incelemek amacıyla konuyla ilgili yazılan tez, kitap, makale, rapor ve araştırmaların detaylı bir literatür taraması yapılmıştır. Kamu politikası ve sivil toplum kavramı hakkındaki ulusal ve yabancı kaynaklar ayrıntılı şekilde ele alınmıştır. Literatür taramasının ardından Türkiye'de dernekler, faaliyet alanlarına göre kategorilere ayrılmış ve bu doğrultuda seçilen 9 farklı dernek yöneticisi ile derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Açık uçlu soruları içeren derinlemesine görüşmeler, pandemi dolayısıyla online şekilde gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde fenomenolojik araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Türkiye'de derneklerin yasal, mali, idari ve siyasi özerkliğinin sınırlı seviyede olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Public policy goes through various changes in the historical process in terms of its scope, influence and actors. These changes are related to the redefinition of the powers and duties of the state and ensure that civil actors as well as official actors are effective in public policies. Non-governmental organizations are the most crucial tool of civil actors and the role of associations among these organizations is considered important. Due to political culture, powerful state perception and social structure it is noticeable that civil society cannot develop sufficiently and its civic space is limited in Turkey. This limitation is related to the fact that associations do not have an autonomous structure. In the study which includes qualitative research a detailed literature review of theses, books, articles, reports, and research written on this subject to examine the issue of the autonomy of associations in Turkey. National and foreign sources on public policy and the concept of civil society were discussed in detail. Following the literature review associations in Turkey were categorized according to their fields of activity and in-depth interviews were held with nine different association managers accordingly selected in this direction. In-depth interviews with open-ended questions were conducted online due to the pandemic. The phenomenological research method was used in the analysis of the data. The study results showed associations legal, financial, administrative and political autonomy is limited.