İdarenin Sağlık Hizmeti Sunumunda Aydınlatılmış Onam Eksikliğinden Kaynaklanan Sorumluluğu

Abstract

İnsanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamakla görevli olan devlet; sosyal bir hukuk devleti olmanın gereği olarak bireyleri, sağlık hakkından yararlandırmaktadır. Sağlık hakkının yerine getirilmesi için idare, bir kamu hizmeti olan sağlık hizmetini bireylere sunar. Bireyin özerk olarak kabul edilip kendi serbest kararı ile yapılacak tıbbi müdahale hakkında karar vermesi, sağlık hakkının bireyler üzerindeki bir yansımasıdır. Aydınlatılmış onam ile bireylerin özerk iradesi ile en doğru kararı vermeleri amaçlanmaktadır. Aydınlatılmış onam, aynı zamanda hekim ile hasta arasındaki iletişimi sağlayarak güven tesisi için önemlidir. Aydınlatılmış onam ile ilgili uluslararası ve ulusal birçok mevzuatta düzenlemeler bulunmaktadır. Hukuken geçerli bir tıbbi müdahale için aydınlatılmış onam temel koşuldur. Aydınlatılmış onam eksikliği sonucu zarara uğrayan kişilerin zararını gidermekle yükümlü olan idare, tam yargı davaları ile tazminat ödemesi yapmak durumunda kalmaktadır. Bu çalışma ile idarenin, sağlık hizmeti sunumunda yükümlülüklerini yerine getirirken aydınlatılmış onam eksikliğinden doğan sorumluluğunu, alt başlıkları ile var olan yasal düzenlemeleri de değerlendirerek ele aldık.The state, which is responsible for preparing the necessary conditions for the development of an individual's material and spiritual existence, ensures that individuals benefit from the right to health as a requirement of being a social state governed by the rule of law. In order to fulfill the right to health, the administration provides healthcare services, a public service, to individuals. The individual's right to make decisions regarding medical interventions, considered as an autonomous act, reflects the right to health. The aim of informed consent is to enable individuals to make the best decision through their autonomous will. Informed consent is also crucial for establishing trust by facilitating communication between the physician and the patient. There are various regulations regarding informed consent in both international and national legal frameworks. Informed consent is a fundamental requirement for a legally valid medical intervention. If an individual suffers damage due to the lack of informed consent, the administration is obliged to compensate the individual for the harm through full remedy actions. This study discusses the administration's responsibility arising from the lack of informed consent in the provision of healthcare services, evaluating the relevant legal regulations under different subheadings.