İlkokul öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri ile karar verme becerileri arasındaki ilişki

Abstract

Bu araştırmada ilkokul öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri ile karar verme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın deseni olarak nicel yöntemlerden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinin Ümraniye ilçesinde öğrenim gören 396'sı (%49) kız, 424'ü (%51) erkek olmak üzere toplam 820 ilkokul 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubu İstanbul ilinin Ümraniye ilçesindeki devlet okullarından tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Çalışmada veriler "Kişisel Bilgiler Formu", "İlkokul Öğrencileri İçin Karar Verme Becerileri Ölçeği" ve "Çocuklar İçin Duygusal Zekâ Ölçeği" ile toplanmıştır. Veriler araştırmanın alt problemleri doğrultusunda korelasyon analizi, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü Varyans Analizi ile incelenmiştir. Varyansların homojen olup olmadığı ise çarpıklık ve basıklık incelemeleri ile belirlenmiştir. Araştırma kapsamında toplanan veriler, IBM SPSS Statistics 25 paket programı ile analiz edilmiş ve anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmanın bulgularından elde edilen sonuçlara göre araştırmaya katılan öğrencilerin duygusal zekâ alt boyutları ile karar verme becerileri arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Kız öğrencilerin duygusal zekâ düzeyleri ve karar verme becerileri genel olarak daha yüksek çıkmıştır. Okul öncesi eğitim almış öğrencilerin duygusal zekâ alt boyutlarından empati ve motivasyon boyutlarında daha yüksek puanlar elde ettikleri görülmüştür, ancak duygu farkındalığı ve duyguları yönetme boyutlarında önemli bir fark saptanmamıştır. Ayrıca öğrencilerin aile ve öğretmenlerinin onların düşüncelerini ne derece önemsediğinin, özellikle duygu farkındalığı, empati ve motivasyon boyutlarında önemli farklılıklar yarattığı görülmüştür. Öğrencilerin cinsiyeti, ailelerin sosyo-ekonomik durumu ve eğitim öncesi deneyimleri gibi demografik faktörlerin, öğrencilerin duygusal zekâ düzeyleri ve karar verme becerileri üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca araştırmaya katılan öğrencilerin öğretmenlerinin cinsiyetlerine, öğretmenlerinin medeni durumuna ve annelerinin gelir getiren bir işte çalışıp çalışmama durumuna göre duygusal zekâ düzeylerinin ve karar verme becerilerinin anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.This study aims to examine the relationship between primary school students' emotional intelligence levels and their decision-making skills. The study employed a correlational survey model, one of the quantitative research methods, as its design. The study group consisted of a total of 820 fourth-grade primary school students, including 396 (49%) girls and 424 (51%) boys, who were studying in Ümraniye district of Istanbul during the 2022-2023 academic year. The study group was selected using a random sampling method from public schools in Ümraniye district of Istanbul. The data in the study were collected using a "Personal Information Form," the "Decision-Making Skills Scale for Primary School Students," and the "Emotional Intelligence Scale for Children." The data were analyzed using correlation analysis, independent sample t-test, and one-way ANOVA in line with the sub-problems of the research. Whether the variances were homogeneous was determined by examining skewness and kurtosis. The data collected within the scope of the research were analyzed using the IBM SPSS Statistics 25 package program, and the significance level was set at .05. According to the findings obtained from the study, it was found that there is a positive and significant relationship between the emotional intelligence sub-dimensions and decision-making skills of the students who participated in the research. Female students generally had higher levels of emotional intelligence and decision-making skills. It was observed that students who had received preschool education scored higher in the empathy and motivation sub-dimensions of emotional intelligence, but no significant difference was found in the emotional awareness and emotion management sub-dimensions. Additionally, it was observed that the degree to which students' families and teachers value their opinions significantly influenced the emotional awareness, empathy, and motivation sub-dimensions. Demographic factors such as students' gender, family socio-economic status, and preschool experiences were found to affect students' emotional intelligence levels and decision-making skills. Moreover, it was concluded that the emotional intelligence levels and decision-making skills of the students did not significantly differ according to their teachers' gender, teachers' marital status, or whether their mothers were employed in an income-generating job.