Tam istihdamın sağlanmasında maliye politikasının rolü ve Post-Keynesyen çözüm önerileri

Abstract

Fonksiyonel maliye anlayışına göre, maliye politikası değerlendirilirken mali eylemlerin ekonomide yarattığı etkilere bakılmalı, bütçe denkliği bir kısıt oluşturmamalıdır ve maliye politikasının öncelikli hedefi tam istihdamın ve fiyat istikrarının sağlanmasıdır. Keynesyen yaklaşım ise, tam istihdam ile maliye politikası arasında kurduğu ilişki ile gönülsüz işsizliği ortadan kaldırmaya çalışmıştır. Ancak bu ilişki neoliberal politikalarla terk edilerek, tam istihdam hedefinden enflasyonist olduğu gerekçesi ile vazgeçilirken, işsizlik ve eksik istihdam ile ilgili daha önceki dönemde devlete ait olan yükümlülükler ortadan kaldırılmıştır. Ekonomilerde yetersiz talebin istihdamı sınırlandırdığı ve gönülsüz işsizliğe neden olduğu görüşünden vazgeçilerek sistemin başarısızlığı yerine bireyin başarısızlığı ön plana çıkarılmıştır. Ancak işsizliğin ve dolayısıyla yoksulluğun azaltılmasında ortaya çıkan piyasa başarısızlığı devlet müdahalesinin gerekliliğine işaret etmektedir. Post-Keynesyen yaklaşıma göre tam istihdamı sağlamak için devlet, ya toplam talebi artırarak yatırımları ve dolayısıyla büyüme ve istihdamı artırmalı ya da “en son işveren” olarak çalışmak isteyen herkese doğrudan iş sağlamalı, kar beklentisi olmaksızın sonsuz esnek emek talebi yaratmalıdır.