Covıd-19 döneminde uygulanan para politikalarının katılım bankalarının kârlılığına etkileri

Abstract

İspanyol Gribi'nden sonra dünyanın karşılaştığı en büyük salgın olan COVID-19 salgını tüm dünyada önemli değişimlere yol açmıştır. Toplumsal, çevresel, ekonomik ve psikolojik etkileri olan bu süreç dünya ekonomilerini de derinden sarsmış ve ekonomik faaliyetten para politikalarına her alanı etkilemiştir. Bu dönemde uygulanan politikalar bankalar üzerinde de büyük etki uyandırmıştır. Türkiye'de COVID-19 dönemine özel uygulanan para politikaları incelenmiş ve bu politikaların bankacılık kârlılığına etkileri Panel Veri Analizi ile STATA programında analiz edilmiştir. Katılım bankalarının bu politikalardan nasıl etkilendiği de ayrıca incelenmiştir. Banka değişkenleri, makroekonomikdeğişkenlerle birlikte dönem değişkenlerinin de eklendiği analizde bankacılık kârlılığını en çok etkileyen değişkenlerin net faiz marjı, GSYH büyümesi, Aktif Rasyosu, COVID-19 dönemi ve dolar kurunun olduğu gözlenmiştir. Net faiz marjı, GSYH büyümesi ve Aktif Rasyosu bankacılık kârlılığını pozitif etkilerken, COVID-19 dönemi ve dolar kuru bankacılık kârlılığını negatif etkileyen faktörlerden olmuştur. COVID-19 dönemine özel olan Aktif Rasyosu uygulamasının katılım bankalarını, bankacılık sektöründen ayrıştırıp ayrıştırmadığı incelenmiş ve katılım bankalarının bu dönemde bankacılık sektörüne paralel bir gelişim kaydettiği görülmüştür.

The COVID-19 epidemic, the biggest epidemic the world has faced after the Spanish Flu, has caused great changes all over the world.This process, which has social, environmental, economic and psychological effects, has also deeply shaken the world economies and has affected all areas from economic activity to monetary policies.The policies implemented in this period also had an impact on the banks, which represent a unique position of the economies.The special security measures of COVID-19 in Turkey and the practices to improve these policies were analyzed by Panel Data analysis via STATA.How participation banks are affected by these policies is also examined. In the analysis, in which banking variables, macroeconomic variables and period variables were added, it was observed that the variables that most affected banking profitability were net interest margin, GDP growth, Asset Ratio, COVID-19 period and USDTRY.While net interest margin, GDP growth and Asset Ratio positively affected banking profitability, COVID-19 period and USDTRY were among the factors that negatively affected banking profitability. It has been examined whether the Asset Ratio application, which is specific to the COVID-19 period, distinguishes participation banks from the banking sector, and it has been observed that participation banks have made a parallel development with the banking sector in this period.