Geleneksel ve Çağdaş Minyatür Sanatında Doku Kullanımına Nakkaş Osman ve Taner Alakuş’un Eserlerinden Örnekler

Abstract

Sanatsal düzenleme öğelerinden biri olan doku, görsel olarak algılanabilen yüzey çalışmaları olarak tanımlanabilir. Doku öğesi, sanatta anlatım olanaklarının zenginliğini sunarken, işlevselliği ile izleyicide duygulu, anlamlı etkiler bırakır. Bu yüzden minyatür sanatında da doku kullanımı önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı; farklı yüzyıllarda yaşamış olan iki minyatür sanatçısını karşılaştırarak, Türk minyatür sanatında dokunun önemini ve doku kullanımında görülen değişimleri araştırmaktır. Bu bağlamda, XVI. yüzyıl minyatür sanatçısı Nakkaş Osman ile günümüz minyatür sanatçılarından Taner Alakuş örnek alınarak, eserlerindeki doku uygulamaları incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda, sanatçıların birbirine benzer şekilde, farklı doku ve teknikleri kullanarak, natüralist ve/veya gerçekçi bir üslûp kullanarak çalışmalar yaptıkları belirlenmiştir. Ayrıca araştırmanın sonuçlarından biri de gelişen teknolojisi sayesinde, minyatür sanatında kullanılan malzemelerin oldukça çeşitli hale gelişinin, günümüz sanatçılarına sağladığı kolaylıklardır. Elde edilen bu sonuçlar ışığında; geleneksel ve çağdaş minyatürlerde doku kullanımının ve tekniklerinin değişmediği, ancak ileri teknolojinin getirdiği çeşitlilikle geliştirildiği belirlenmiştir. Bu çalışmada hem geleneksel hem çağdaş minyatür sanatçılarının eserlerinde doku öğesini, dikkat, özen ve ustalıkla uyguladıkları ortaya konmuştur.

Texture, one of the artistic arrangement elements, can be defined as surface works that can be visually perceived. While the texture element offers the richness of expression possibilities in art, it leaves emotional and meaningful effects on the audience with its functionality. Therefore, the use of texture is also crucial in miniature art. This study compares the two miniature artists who lived in different centuries and investigated the importance of texture and changes in the use of texture in Turkish miniature art. In this context, XVI. Century miniature artist Nakkas Osman and contemporary miniature artist Taner Alakus were taken as examples, and the texture applications in his works were examined. As a result of the research, it was determined that the artists made works similar to each other, using different textures and techniques, which seem like a real texture to the eye and can create different effects. In addition, one of the results of the research is that the materials used in miniature art have become quite diverse thanks to its developing technology, which provides excellent convenience to today's artists. In the light of these results; It has been determined that the use and techniques of texture in traditional and contemporary miniatures have not changed but have been developed with the diversity brought by advanced technology. It has been revealed that both traditional and contemporary miniature artists apply the element of texture in their works with attention, care, and skill.