Ebû Saîd Hâdimî'nin "Arâ'isu Enzâri'l-Ebkâr ve Nefâ'isu Ma'deni'l-Esrar''Adli Eserinin Tahkik ve Değerlendirmesi

Abstract

Bu tez, 18. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşamış büyük bir İslam alimi Ebû Saîd Hâdimî'nin mantık hakkında kaleme aldığı "Arâ'isu Enzâri'l-Ebkâr ve Nefâ'isu Ma'deni'l-Esrar" adlı eserinin tahkik ve değerlendirilmesine odaklanacaktır. Bu değerlendirme, Ebû Saîd Hâdimî'nin mantık anlayışını, kavramlar arası ilişkileri, beş tümel konusunu, tanım ve tanımın bölümleri üzerine düşüncelerini, aklî delilleri, kıyas ve beş sanat konularına yaklaşımını detaylı bir şekilde ele alacak ve bu konularda onun önem verdiği ve ihmal ettiği noktaları belirleyecektir. Tezin yapısı, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin konusu, yöntemi, amacı ve önemi açıklanacak. Birinci bölümde, Hâdimî'nin hayatı, eserleri, yaşadığı dönem ve talebeleri hakkında bilgiler aktarılacak. İkinci bölümde, Hâdimî'nin mantık anlayışı "Arâ'isu Enzâri'l-Ebkâr ve Nefâ'isu Ma'deni'l-Esrar" adlı eseri üzerinden değerlendirilecek. Üçüncü bölümde ise, bu eserin Arapça eleştirel metni ve tahkik sürecinde izlenen yöntem hakkında bilgiler verilecek.This thesis focuses on the critical edition and evaluation of the work titled "Arâ'isu Enzâri'l-Ebkâr ve Nefâ'isu Ma'deni'l-Esrar," written by the eminent Islamic scholar of the 18th century Ottoman Empire, Ebû Saîd Hâdimî, concerning logic. This evaluation will meticulously examine Hâdimî's understanding of logic, the relationships between concepts, the subject of the five universals, his thoughts on definition and its components, rational evidence, and his approach to syllogism and the five arts. The thesis aims to identify the points Hâdimî emphasized and those he neglected in these areas. The structure of the thesis consists of an introduction and three chapters. The introduction will outline the subject, methodology, purpose, and significance of the thesis. The fırsat chapter will provide information about Hâdimî's life, works, the period in which he lived, and his students. The second chapter will evaluate Hâdimî's understanding of logic based on his work "Arâ'isu Enzâri'l-Ebkâr ve Nefâ'isu Ma'deni'l-Esrar." The third chapter will provide details on the Arabic critical text of this work and the methodology followed during the critical edition process.