Yükseköğretim reformunda uzlaşı inşası: 1963 Robbins Raporu

Abstract

Bu çalışma Britanya'da dönemin yükseköğretim ihtiyaçlarını belirlemek ve geleceğe yönelik öneriler geliştirmek üzere hazırlanan 1963 tarihli Robbins Raporu'nu merkeze alarak, yükseköğretim reformunda çoklu kurumsal mantıkların (akademik, devlet, piyasa) nasıl temsil edildiğini ve aralarındaki gerilimlerin hangi mekanizmalarla dengelenmeye çalışıldığını araştırmaktadır. Çalışma, kurumsal mantıklar teorisine dayalı nitel doküman analizi ve tarihsel vaka çalışması yöntemiyle, adı geçen raporun kapsamlı bir uzlaşı metni olarak nasıl inşa edildiğini incelemektedir. Tez, Robbins Raporu'nun bir mantığın diğerine baskın gelmesi veya hibritleşmeden ziyade, bu mantıkların yan yana varlığını sürdürdüğü çoğulcu bir dengeleme stratejisi benimsediğini ortaya koymaktadır. Bu dengeleme, üç ana tematik eksen üzerinden gerçekleşmiştir: "kendilik" (İngiliz yükseköğretiminin yerleşik yapılarını koruma ve ulusal ihtiyaçlara özgü planlama), "özerklik" (danışmacı yönetişim ve aracı kurumlarla akademik özgürlüğün güvence altına alınması), ve "kapsayıcılık/bütünsellik" (erişimin genişletilmesi, kurumsal çeşitlilik ve eşitlik ilkesi). Bu temalar, farklı kurumsal talepler arasında uzlaşıyı mümkün kılan ve reformun meşruiyetini pekiştiren dengeleyici mekanizmalar olarak işlev görmüştür. Böylece çalışma, kurumsal mantıkların çatışmak yerine birlikte var olabileceği çoğulcu bir denge zeminini görünür kılmakta ve kurumsal uzlaşı biçimlerine dikkat çekmektedir. Bu yönüyle, kurumsal mantıklar teorisini Britanya yükseköğretim reformuna kapsamlı bir şekilde uygulayarak literatüre analitik derinlik katmakta ve güncel reform tartışmaları için dikkate değer çıkarımlar sunmaktadır.

This study focuses on the 1963 Robbins Report—prepared to identify the higher education needs of the period in Britain and to develop recommendations for the future—and examines how multiple institutional logics (academic, state, and market) were represented in higher education reform and through which mechanisms the tensions among them were sought to be balanced. Drawing on institutional logics theory, the study employs qualitative document analysis and historical case study methods to explore how the report was constructed as a comprehensive text of consensus. The findings reveal that rather than privileging one logic over the others or blending them into a hybrid, the Robbins Report adopted a pluralistic balancing strategy that allowed these logics to coexist. This balancing was realized through three main thematic axes: "unique identity/quiddity" (preserving the established structures of British higher education and engaging in planning tailored to national needs), "autonomy" (ensuring academic freedom through consultative governance and intermediary bodies), and "inclusivity/wholeness" (expanding access, fostering institutional diversity, and upholding the principle of equality). These themes functioned as balancing mechanisms that facilitated consensus among different institutional demands and reinforced the legitimacy of the reform. Accordingly, the study makes visible a pluralistic equilibrium in which institutional logics coexist rather than clash, drawing attention to forms of institutional consensus. In doing so, it applies institutional logics theory comprehensively to British higher education reform, adding analytical depth to the literature and offering significant insights for contemporary reform debates.