İkizlerde Genetik Ve Çevresel Faktörlerin Dental Bulgulara Etkisi

Abstract

Diş çürüklerinin ortaya çıkmasında genetiğin rolü önemlidir, hastalığın %30-60 arasında kalıtsal yatkınlık ile oluştuğu bildirilmektedir. Bu amaçla, ikizlerde ağız diş sağlığını ilgilendiren klinik bulgular detaylı bir muayene ile değerlendirilerek kardeşler arasında farklılıkların olup olmadığının belirlenmesi, genetik ve metagenomik analizler ile de ağız diş sağlığını ilgilendiren klinik parametreler ile çürük genetiği üzerine aday genlerin ve mikroorganizmaların etkilerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmaya, İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı?na ilk muayene için başvuran 3-15 yaş aralığındaki (ort. yaş 9,64±3,28) 404 birey (143 çift yumurta ikizi, 59 tek yumurta ikizi) dahil edilmiştir. Aileden detaylı anamnez alınarak çocukların doğum haftası, doğum boyu ve kilosu kaydedilmiştir. Klinik muayene ile ağız kokusu varlığı, çürük veya dolgulu dişlerin oranı, periodontal bulgular, dişlerdeki eroziv/hipomineralize/hipokalsifiye lezyonlar, ve dental anomaliler belirlenmiştir. Maloklüzyona neden olabilecek kötü ağız alışkanlıkları (parmak emme, ağızdan solunum, biberon emzik kullanımı, tırnak yeme, atipik yutkunma), eklem problemleri ve bruksizm hakkında veliye sorular sorulmuştur. Radyografik muayene ile çocukların büyüme gelişim yaşı ve dişlere ait anomaliler değerlendirilmiştir. Çalışma modelleri üzerinden dişlerin büyüklükleri, ark boyu ve diş boyu ölçümleri yapılmıştır. Çalışma kapsamında bireylerin steril tek kullanımlık tükürük kaplarına tükürmeleri sağlanmıştır. Alınan tükürük örneklerinden DNA izolasyonu yapıldıktan sonra diş çürüğüne neden olduğu literatürlerde belirtilen genlerin markırları PCR?da incelenerek mutasyonlar tespit edilmiştir. Bu analizin sonucuna göre çürük yapıcı genlerin metagenomik incelenmesi ile rastgele seçilmiş bireylerde oral profil değerlendirilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS22 programı kullanılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken; Oneway, ANOVA, Kruskal Wallis, post hoc Tukey HSD testi, Mann Whithney U testi, Bonferroni testi, Friedman Testi, Wilcoxon işaret testi ve Fisher?s exact test kullanılmıştır. Sonuç olarak rs3796704 (ENAM) ve rs3828054 (TUFT1) SNP?lerinin çürük ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Gruplarda diş çürüğü olan, olmayan ya da kardeşlerin sadece birisinde diş çürüğü bulunan ikizlerde ise hem ağırlıklandırılmamış hem de ağırlıklandırılmış UniFrac metrik hesabına göre gruplar arasında mikrobiyom benzerliği açısından anlamlı farklılıklar bulunmamıştır.