Mekânsal analiz bağlamında kapalı sitelerde yaşayan seçmenlerin oy verme davranışlarının incelenmesi İstanbul-Başakşehir ve Ataşehir örnekleri

Abstract

Kapalı sitede yaşayan seçmenlerin oy verme davranışlarını seçmen davranışı modelleri bağlamında analiz etmeyi amaçlayan bu çalışma karşılaştırmalı olarak iki ilçe arasındaki seçmen davranışında farklılıkları tespit etmektir. Bu tez araştırması aynı zamanda katılımcıların cinsiyet, yaş, gelir durumu, eğitim durumu, meslek dağılımları gibi özellikleri ile parti tercihleri arasındaki ilişkiyi anlamayı amaçlamıştır. Bu amaçlar doğrultusunda çalışmada kapalı sitelerin son yıllarda hızla sayılarının arttığı İstanbul ilindeki iki ilçe olan Ataşehir ve Başakşehir örneklem olarak belirlenmiş ve bu ilçelerden anket tekniği ile 814 veri toplanmıştır. Başakşehir ve Ataşehir ilçelerinin örneklem olarak seçilmesinde ikisinin de 2008 yılında ilçe statüne kavuşmuş olması, kapalı siteler yönünden yoğun olması ve siyasal tercih bakımından birbirlerinden önemli farklılıklarının bulunması gibi nedenler etkili olmuştur. Tez çalışması seçilen iki ilçeden toplanan anket verileri ile sınırlı bırakılmamış aynı zamanda ilçedeki kapalı sitelerin yoğun olduğu mahalleler ile yoğun olmadığı mahallelerin seçmen sayısındaki değişim ile birlikte 2015 (Kasım), 2018 ve 2023 genel seçim sonuçları ile desteklenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda kapalı sitelerde yaşayan bireylerin ekonomik olarak gelir ve varlık durumları açısından birbirlerine çok yakın oldukları görülmektedir. Öte yandan katılımcıların çoğunluğu oy verdikleri parti üzerinde komşularının bir etkisi olmadığını söylemesine rağmen analiz edildiğinde komşularıyla aynı partiye yakın oldukları görülmektedir. Buradan da ekonomik ve sosyolojik olarak kendilerine benzer insanlarla kapalı bir sitede yaşamayı tercih eden bireylerin aslında seçtikleri bölge ve site itibariyle parti tercihi bakımından da benzer görüşte insanlarla bir arada yaşadıkları görülmektedir. Oy verme davranışına ilişkin yöneltilen önermelere ilişkin hipotezlere bakıldığında iki ilçe arasında sosyolojik oy verme, ekonomik oy verme ve mekânsal oy verme bağlamında anlamlı bir farklılık tespit edilirken, sosyo-psikolojik ve stratejik oy verme modelleri bağlamında anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Ayrıca kapalı sitede yaşayan katılımcıların yaş, cinsiyet, meslek grubu, gelir düzeyi ve eğitim durumları ile en yakın oldukları parti arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

This study aims to analyze the voting behaviors of residents in gated communities in the context of voter behavior models, with the comparative goal of identifying differences in voter behavior between two districts. The research also aims to understand the relationship between participants' characteristics such as gender, age, income status, education level, occupation distribution, and party preferences. In pursuit of these objectives, the study selected two districts in Istanbul, Başakşehir and Ataşehir, where the number of gated communities has rapidly increased in recent years, and collected 814 survey data using the questionnaire technique. The selection of Başakşehir and Ataşehir as sample districts was influenced by factors such as both districts gaining district status in 2008, being dense in terms of gated communities, and having significant differences in political preferences. The thesis not only limits itself to the survey data collected from the two selected districts but also supports the findings with the variation in the number of voters in neighborhoods with dense and less dense gated communities, along with the general election results of 2015 (November), 2018, and 2023. According to the obtained data, individuals living in gated communities are very similar to each other in terms of economic income and wealth. However, despite the majority of participants claiming that their neighbors have no influence on the party they vote for, the analysis reveals that they are close to the same party as their neighbors. Thus, individuals who prefer to live in a closed community with economically and sociologically similar people are seen to live with people who share similar political views in terms of their chosen region and site. Looking at the hypotheses related to the propositions about voting behavior, a significant difference is observed between the two districts in terms of sociological voting, economic voting, and spatial voting, while no significant difference is found in terms of socio-psychological and strategic voting models. Additionally, it is determined that there is a significant relationship between participants living in gated communities and their age, gender, occupation group, income level, and education status with the party they are closest to.