Jüri sisteminin türk ceza yargılaması sisteminde uygulanabilirliği üzerine değerlendirmeler

Abstract

Demokratik Türk toplumunda, toplumun kendisini ilgilendiren yargılama faaliyetlerine etkisinin ve katılımının olması gerektiği düşünülmektedir. Bu çalışmada ilk olarak, ceza yargılamasında, geçmişten günümüze jüri sisteminin ne olduğundan bahsedilmiştir. Ardından, modern jürili yargılamanın öncü devletlerinden İngiltere, ABD ve Fransa pratiklerine bakılmıştır. Daha sonra yakın tarihte jürili yargılamalara başlayan ülkelerden Rusya Federasyonu'nda, jürinin nasıl düzenlendiği ve uygulandığı açıklanmıştır. Jüri sisteminin uygulanmadığı Azerbaycan Cumhuriyeti ile hukuk kökenleri ortak olan Rusya Federasyonu ceza yargılamaları karşılaştırmasına değinilmiştir. Bu karşılaştırmayla, jüri sisteminin etkilerinin somut bir şekilde görülmesi amaçlanmıştır. Türk ceza yargılamasının tarihsel gelişimine bakarak, bu süreçte, halkın yargılama faaliyetlerine katılımının ne şekilde olduğu incelenmiştir. Devamında, Cumhuriyet döneminde Türk ceza yargılamasının ana hatları belirtilip çalışma konusuyla ilgili yönleri aktarılmıştır. Son olarak, Türk ceza yargılamasında jüri sisteminin uygulanabilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Bu çalışma, halkın yargısal faaliyetlere katılımına katkı sağlayacak bir adım olması amaçlanarak yapılmıştır. Bu konuda kapsamlı ve yaygın çalışmaların daha fazla yapılarak, toplumun her kesiminin bilgi seviyesinin arttırılması gereklidir.It is thought that in a democratic Turkish society, the society should have influence and participation in judicial activities that concern it. In this study, firstly, the jury system in criminal proceedings, from past to present, is mentioned. Then, the practices of England, the USA and France, which are the pioneer states of modern jury trials, were examined. Then, it is explained how the jury is organized and implemented in the Russian Federation, one of the countries that recently started jury trials. A comparison of the criminal trials of the Republic of Azerbaijan, where the jury system is not implemented, and the Russian Federation, which has common legal roots, is mentioned. This comparison aims to see the effects of the jury system in a concrete way. By looking at the historical development of Turkish criminal justice, the public's participation in judicial activities in this process has been examined. Subsequently, the outlines of the Turkish criminal procedure in the Republican period are stated and the aspects relevant to the subject of the study are explained. Finally, it was evaluated whether the jury system was applicable in Turkish criminal proceedings. This study was carried out with the aim of being a step that will contribute to the public's participation in judicial activities. It is necessary to increase the knowledge level of all segments of society by conducting more comprehensive and widespread studies on this subject.