Anayasal çoğunluk ve demokratik gerileme: Fidesz Dönemi Macaristan’da yürütme hâkimiyetinin güçlenmesi

Abstract

Nisan 2026 genel seçimlerinde Fidesz’in iktidarı kaybetmesi, Macaristan’da 2010’dan bu yana devam eden demokratik gerileme sürecinin niteliği ve etkileri üzerine yeniden düşünmeyi gerekli kılmıştır. Bu makale, 2010–2026 yılları arasında Macaristan’da Fidesz iktidarı döneminde yaşanan demokratik gerileme sürecini, yürütme hâkimiyetinin anayasal, kurumsal ve siyasal araçlarla nasıl inşa edildi- ği sorusu etrafında incelemektedir. Çalışma, Fidesz–KDNP ittifakının 2010 seçimleri sonrasında elde ettiği üçte iki parlamento çoğunluğunu yalnızca hükümet politikalarını uygulamak için değil, siyasal sistemi yürütme lehine kalıcı biçimde dönüştürmek amacıyla da kullandı- ğını ileri sürmektedir. Bu kapsamda yeni anayasanın kabulü, kardinal kanunlar aracılığıyla temel politika tercihlerinin geleceğe taşınması, seçim sisteminin yeniden düzenlenmesi, yasama süreçlerinin hızlandırılması ve parlamenter denetim mekanizmalarının zayıflatılması makalenin temel inceleme alanlarını oluşturmaktadır. Makale ayrıca Anayasa Mahkemesi ve yargı teşkilatının yeniden yapılandırılması yoluyla hukuk devleti ilkesinin nasıl zayıflatıldığını; medya, sivil toplum, dinî kurumlar, aile politikaları ve diğer toplumsal alanlara yönelik müdahalelerle yürütme hâkimiyetinin devlet kurumlarının ötesine nasıl taşındığını analiz etmektedir. Bu çerçevede Macaristan örne- ği, demokratik gerilemenin yalnızca açık rejim değişiklikleri yoluyla değil, seçimle işbaşına gelen bir iktidarın anayasal çoğunluğu araç- sallaştırması ve mevcut kurumları çoğunlukçu yöntemlerle dönüş- türmesi yoluyla da gerçekleşebileceğini göstermektedir. Çalışma, Fidesz döneminde demokratik kurumların biçimsel varlıklarını korumalarına rağmen, bu kurumların yürütmeyi sınırlandırma, denetleme ve siyasal rekabeti güvence altına alma kapasitelerinin büyük ölçüde zayıfladığını savunmaktadır.

Fidesz’s loss of power in the April 2026 general elections has made it necessary to reconsider the nature and consequences of the democratic backsliding process that had been unfolding in Hungary since 2010. This article examines democratic backsliding in Hungary during the Fidesz period between 2010 and 2026 through the question of how executive dominance was constructed by constitutional, institutional, and political means. It argues that the Fidesz–KDNP alliance used the two-thirds parliamentary majority it obtained after the 2010 elections not only to implement government policies, but also to transform the political system permanently in favour of the executive. In this context, the adoption of the new constitution, the entrenchment of key policy choices through cardinal laws, the reform of the electoral system, the acceleration of legislative procedures, and the weakening of parliamentary oversight mechanisms constitute the main areas of analysis. The article also examines how the rule of law was weakened through the restructuring of the Constitutional Court and the judiciary, and how executive dominance extended beyond state institutions through interventions in the media, civil society, religious institutions, family policies, and other areas of social life. In this respect, the Hungarian case demonstrates that democratic backsliding may occur not only through explicit regime changes, but also through the instrumentalisation of a constitutional majority by an elected government and the transformation of existing institutions through majoritarian methods. The article argues that although democratic institutions formally continued to exist during the Fidesz period, their capacity to limit and oversee the executive and to safeguard political competition was substantially weakened.