Betonarme Yapılarda Yapısal Hasarların Yapı Dinamik Özelliklerine Olan Etkilerinin Araştırılması ve Titreşim Analizleri ile Hasar Tespiti Yapılması

Abstract

Betonarme binaların yapısal hasarlar karsısında davranıs degisikliklerinin belirlenmesi, olusabilecek yapısal hasarların varlıgının ve yerinin tespit edilmesi önemli bir konudur. Bu projede, yıkılması planlanan iki adet altı katlı betonarme yapıya, yapıların hasarsız ve bes farklı kademede hasarlı halleri için Operasyonel Modal Analiz (OMA) prensipleriyle titresim analizleri uygulanmıstır. Çalısılan binalardan birisinin zemin katında bölme duvarları yoktur. Proje kapsamında üç adet kolon ve bir adet kirise verilen hasarlar; Hafif Hasar ? 1 (HH1), Hafif Hasar ? 2 (HH2), Hafif Hasar ? 3 (HH3), Agır Hasar ? 1 (AH1) ve Agır Hasar ? 2 (AH2) olarak isimlendirilmistir. Hafif Hasar ismi yapı elemanlarında darbeli olarak pas payı dökülmesi ve donatının ortaya çıkarılması durumu için kullanılırken, Agır Hasar ismi elemanın çekirdek betonu kırılıncaya kadar darbeye maruz kalması için kullanılmıstır. Yapı dinamik modlarında hasar bölgesinin dinamik hareketi birinci modda ortaya çıktıgı için degerlendirmelerin birinci modda en belirgin sekilde ortaya çıktıgı görülmüstür. Hasar nedenli frekans azalması zemin katında bölme duvarları olmayan binada %4?ü geçmekteyken diger binada %3?e ulasmaktadır. Hasarlar yapıların mod sekillerinde belirgin degisiklige neden olmazken, AH1 ve AH2 her iki yapıda modlara düsey yönde yer degistirme kazandırmıstır. Gerçeklestirilen analizler sayısal olarak da dogrulanmıstır. Hasarlı yapılardan elde edilen titresim kayıtlarının, yapıların hasarsız durumu için titresim kayıtlarının elde olmaması durumunda kullanılabilirligi sorgulanmıstır. Hasarın yapıda genel davranısta beklenmeyen bir mod olusturması durumunda hasar varlıgını isaret edebilecegi tespit edilmistir. Bu proje kapsamında elde edilen sonuçlara ve çalısılan yapıların genel özelliklerine göre hasar tespit yöntemi olarak dinamik mod sekillerini baz alan bir yöntem sunulmustur. Bu yöntemde, yapı dinamik mod sekillerinde hasar seviyelerinde olusacak degisimler Göreli Modal Yer Degistirmelerin Degisimine baglanmıstır. Önerilen yöntemin hasarlı bölgenin hareketini içeren dinamik mod dikkate alındıgında iyi sonuçlar verdigi, ancak uygun esik degerlerin tespiti için bu konuda daha fazla deney yapılması gerekliligi görülmüstür.