Uluslararası ceza hukukunda hibrit mahkemeler

Abstract

Uluslararası ceza hukukunda hibrit mahkemeler, uluslararası ceza hukukunun nispeten daha yeni tarihli bir konusunu oluşturmaktadır. Hibrit mahkemeler, uluslararası ceza yargısının Tokyo, Nürnberg, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi ve nihayet Uluslararası Ceza Mahkemesi pratiklerinden sonra geliştirilen son uluslararası ceza yargısı mekanizmasıdır. Bu mekanizma, anılan tüm mahkemelerden belli noktalar itibarıyla farklılaşmakta, kendine özgü (sui generis) özellikleriyle dikkat çekmektedir. Bu mahkemeler, aşağıda detaylıca tarif edileceği üzere esasen Tokyo, Nürnberg, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi mahkemelerinden hem ulusal hem de uluslararası ögeleri barındırması yönüyle; Uluslararası Ceza Mahkemesinden ise hem bu yönüyle hem de daimi olarak değil; belirli bir olaya ve belirli bir zaman aralığına ilişkin yargı yetkisine sahip olarak kurulması ile yargılama faaliyeti sona erdiğinde mahkemenin de varlığının son bulması yönüyle farklılaşmaktadır. Hibrit mahkemeler, çatışma ortamlarından barışa geçiş sürecinde kurulmakta ve faaliyet göstermektedirler. Uluslararası Ceza Mahkemesinin ve ulusal ceza yargısının aşağıda açıklanan nedenlerle çatışma döneminde meydana gelen insanlığı derinden sarsan suçlara ilişkin yapılacak yargılamalarda efektif bir yol olarak görülmemeleri halinde barış sürecini inşa etmeye çalışan devletler, bu yargılamaları icra etmesi amacıyla hibrit mahkemeleri tercih edebilmektedirler. Bu çalışma ile hibrit mahkemeler kapsamlı bir şekilde ele alınmak amacıyla uluslararası ceza hukukunun tarihsel gelişimi bağlamında ele alınacaktır. Hibrit mahkemelerin, uluslararası ceza hukukunun en önemli yargı organı olan Uluslararası Ceza Mahkemesinden ne biçimde ayrıştığının tespiti, Uluslararası Ceza Mahkemesinin muhtevasının anlaşılmasına bağlı olduğundan, Uluslararası Ceza Mahkemesi de çalışma bakımından önemli bir yer tutmaktadır. Teorik muhtevası bu şekilde ortaya konulacak olan hibrit mahkemelerin pratikteki yansımaları da ele alınacak olmasıyla, konunun daha açık bir şekilde tarif edilmesi amaçlanmaktadır.Hybrid courts in international criminal law constitute a relatively recent subject within the field. Hybrid courts represent the most recent mechanism of international criminal adjudication, developed after the practices of the International Military Tribunal of Tokyo, the International Military Tribunal of Nuremberg, the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia, the International Criminal Tribunal for Rwanda, and finally the International Criminal Court. This mechanism, however, differs in certain respects from all the aforementioned tribunals and draws attention with its sui generis features. As will be elaborated below, these courts differ from the Tokyo, Nuremberg, ICTY, and ICTR tribunals by incorporating both national and international elements; and from the International Criminal Court not only in this regard, but also insofar as they are not permanent institutions. Rather, they are established with jurisdiction over a specific situation and a limited temporal scope, and once their adjudicative function is completed, the courts themselves cease to exist. Hybrid courts are established and operate during transitional periods from conflict to peace. In circumstances where, for reasons to be explained below, neither the International Criminal Court nor national criminal jurisdictions are regarded as effective avenues for prosecuting crimes that profoundly shock humanity and occur during armed conflicts, states striving to build a peace process may resort to hybrid courts to conduct such prosecutions. This study will examine hybrid courts comprehensively within the historical development of international criminal law. Since determining in what respects hybrid courts diverge from the International Criminal Court— the most significant judicial organ of international criminal law— depends upon an understanding of the content of the latter, the International Criminal Court occupies an important place in this work. By setting forth the theoretical framework of hybrid courts in this manner and also considering their practical manifestations, the study aims to provide a clearer delineation of the subject.