Postmodernizmin Türk edebiyatında görünümü: "1980-1999"

Abstract

Bu çalışma, 1980–1999 yılları arasında Türkiye'de yayımlanan edebiyat, kültür ve düşünce dergilerinde postmodernizmin nasıl tartışıldığını, kavramın hangi anlam çerçeveleri içinde ele alındığını ve eleştirmenler ile yazarların postmodernizme yönelik yaklaşımlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın merkezinde, söz konusu dönemde postmodernizmin Türk edebiyatı ortamına girişinin ve kavram etrafında şekillenen tartışmaların dergilerdeki yazılar üzerinden izlenmesi bulunmaktadır. Postmodernizmin yalnızca kuramsal bir kavram olarak değil, aynı zamanda edebiyat alanında ortaya çıkan yeni estetik yönelimler ve anlatı stratejileri ekseninde nasıl değerlendirildiği de incelenmiştir. Çalışmada Adam Sanat, Argos, Broy, Cemre, Cogito, Çağdaş Eleştiri, Defter, Dergâh, Doğu Batı, Edebiyat, Edebiyat Ortamı, Edebiyat ve Eleştiri, Gergedan, Günümüzde Kitaplar, Hürriyet Gösteri, Kitap-lık, Milliyet Sanat, Oluşum, Sanat Olayı, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Varlık, Virgül, Yazko Edebiyat, Yedi İklim, Yeditepe, Yeni Dergi ve Yönelişler dergileri taranmış; postmodernizm, postmodern anlatı unsurları ve postmodern yazarlar üzerine kaleme alınan metinler çerçevesinde Türk edebiyatında postmodernizmin görünümü ortaya çıkarılmak hedeflenmiştir. Elde edilen bulgulara göre; 1980'li yıllarda Türk edebiyatında postmodernizme dair sınırlı sayıda yazı tespit edilmiş ve bu yazılar dar bir çerçeve içinde ele alınmıştır; 1990'lı yıllarda konuya ilişkin değerlendirmelerin belirgin biçimde arttığı, postmodernizm ve ona ait unsurların kuramsal anlamda kademeli olarak kavramsal bir değer kazandığı ve kimi eksikliklere rağmen tartışma alanının genişlediği görülmüştür.This study aims to reveal how postmodernism was discussed in literary, cultural, and intellectual journals published in Turkey between 1980 and 1999, the conceptual frameworks within which the term was addressed, and the approaches of critics and authors toward postmodernism. At the center of the study lies the tracing of postmodernism's introduction into the Turkish literary milieu during the period in question and the discussions shaped around the concept through articles in these journals. The study also examines how postmodernism was evaluated not only as a theoretical concept but also in the context of new aesthetic orientations and narrative strategies emerging in the field of literature. In this study, the magazines Adam Sanat, Argos, Broy, Cemre, Cogito, Çağdaş Eleştiri, Defter, Dergâh, Doğu Batı, Edebiyat, Edebiyat Ortamı, Edebiyat ve Eleştiri, Gergedan, Günümüzde Kitaplar, Hürriyet Gösteri, Kitap-lık, Milliyet Sanat, Oluşum, Sanat Olayı, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Varlık, Virgül, Yazko Edebiyat, Yedi İklim, Yeditepe, Yeni Dergi,and Yönelişler were reviewed; the aim was to reveal the manifestation of postmodernism in Turkish literature within the framework of texts written on postmodernism, postmodern narrative elements, and postmodern authors. According to the findings, a limited number of articles on postmodernism were identified in Turkish literature during the 1980s, and these articles addressed the subject within a narrow framework. However, it was observed that evaluations regarding the subject increased significantly in the 1990s, postmodernism and its elements gradually gained conceptual value in a theoretical sense, and the scope of the discussion expanded despite certain shortcomings.