Metal Sektöründe Boy Kesme Hatlarında İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Analizi

Abstract

Demir çelik sanayisi, oldukça büyük ve ağır malzemelerin kaldırılması, taşınması, kesilmesi, işlenmesi gibi çeşitli süreçleri bir arada içermektedir. Hammaddenin büyüklük ve ağırlığı ile de ilişkili olarak iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin tam ve etkin bir şekilde alınıp uygulanmasını zorunlu kılan demir çelik sanayisi istenmeyen ciddi sonuçları doğuracak olan kazaların meydana gelebileceği tehlikeli bir sektördür. Demir çelik sanayisinde hazır ruloların müşteri talebi doğrultusunda açılarak istenilen ebatlarda kesilmesi için boy kesme hatları kullanılmaktadır. Tezin 4. Bölümünde yer alan Boy Kesme Hatlarında Üretim Süreci kısmında detaylandırıldığı üzere çalışma mantığı aynı olmak üzere boy kesme hatları Düz ve Skin Pass (Temper) olarak ikiye ayrılmaktadır. Her ne kadar iş süreçlerinin büyük bir çoğunluğu makine ve üzerindeki komutlar sayesinde otomatik olarak gerçekleştirilse de hattın çalıştırılması esnasında manuel müdahale gereken durumlarda söz konusu olmaktadır. Gerek bu manuel müdahaleler gerekse de hattın uzunluğu ve bunun yanı sıra kurulum aşamasında hatta entegre edilen güvenlik önlemlerinin varlığı ve etkinliği istenmeyen durumların yaşanmaması adına oldukça kritik öneme sahiptir. Metal sektöründeki imalat işleri diğer sektörlere ara ürün üretmenin yanı sıra nihai ürün olarak da tüketiciyle doğrudan buluşmaktadır. SGK istatistiklerine göre metal sektöründe imalat işlerinin yapıldığı işyerlerinde 2023 yılında toplam 37.699 iş kazası meydana geldiği ve 49 çalışanın meslek hastalığına yakalandığı görülmektedir. Metal sektörü imalat işleri; iş kazalarında bina inşaatının ardından ikinci sırada, meslek hastalıklarında ise üçüncü sırada yer almaktadır. Bu istatistiki veriler metal sektöründeki imalat işlerinin meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıklarında önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir. Bu tezde metal sektöründe yer alan boy kesme hatlarının çalıştırılması esnasında ortaya çıkabilecek iş sağlığı ve güvenliği yönünden olası risklerin analiz edilmesi ve risklerin yönetilmesi kısmında gerekli koruyucu ve önleyici tedbirlerin ortaya konularak işin sağlıklı ve güvenli bir şekilde yerine getirilmesinde önemli bir katkı sunulması amaçlanmıştır.The iron and steel industry includes various processes such as lifting, transporting, cutting and processing very large and heavy materials. The iron and steel industry, which requires occupational health and safety measures to be taken and implemented fully and effectively, also in relation to the size and weight of the raw material, is a dangerous sector where accidents that will lead to serious undesirable consequences can occur. In the iron and steel industry, cut-to-length lines are used to open readymade coils and cut them to the desired dimensions in line with customer demands. As detailed in the Production Process in Cut to Length Lines section of the 4th Chapter of the thesis, cut to length lines are divided into two as Straight and Skin Pass (Temper), with the same working logic. Although the majority of work processes are carried out automatically by the machine and the commands on it, there are cases where manual intervention is required during the operation of the line. Both these manual interventions and the length of the line, as well as the existence and effectiveness of the safety measures integrated into the line during the installation phase, are of critical importance in order to avoid undesirable situations. Manufacturing operations in the metal sector not only produce intermediate products for other sectors but also meet the consumer directly as final products. According to SSI statistics, a total of 37,699 occupational accidents occurred in workplaces where manufacturing work was carried out in the metal sector in 2023 and 49 employees contracted occupational diseases. Metal industry manufacturing jobs are second in occupational accidents after building construction and third in occupational diseases. These statistical data show that manufacturing jobs in the metal sector have an important place in occupational accidents and diseases. In this thesis, it is aimed to analyze the possible risks in terms of occupational health and safety that may arise during the operation of cut-tolength lines in the metal industry and to make a significant contribution to the healthy and safe performance of the job by presenting the necessary protective and preventive measures in the management of risks.