YARGITAY KARARLARINA GÖRE CMR SÖZLEŞMESİNİN UYGULANMA ESASLARI VE EŞYANIN TAŞINMASINDA HASAR, ZIYA VE GECİKMEDEN DOĞAN SORUMLULUK

Abstract

Eşya taşımacılığı, ekonomik malların ve tüketim ihtiyaçlarının karşılanabilmesi ile uluslararası ticaret bakımından yaygın olarak; karayolu,\rdemiryolu, havayolu ve denizyolu ile yapılmaktadır. İçsu taşımacılığı ise\rçok yaygın değildir. Buna karşın, nehirleri taşıyıcılığa uygun olan Almanya gibi bazı Avrupa ülkelerinde yaygındır.\rTaşımacılık sektörünün uluslararası yönünün de bulunması, bu\ralanda çok sayıda ikili ve çok taraflı uluslararası sözleşmenin yapılmasını\rsağlamıştır. Yaygın kullanıma sahip sözleşmelerden biri de karayoluyla\ryapılan taşımalara ilişkin olanıdır. Genellikle uluslararası taşımalarla\rilgili sözleşmelerde, uluslararası sözleşme hükümleri uygulanmaktadır.\rBu nedenle uluslararası sözleşmelerin tüm ülkelerde aynı şekilde uygulanabilmesi önemlidir. Sözleşmenin uygulandığı somut durumda, uygulanan sözleşmenin tüm hususları düzenlemesi söz konusu değildir. Bunlara\rcevap vermek yerel mahkemelerin görev alanına girdiğinden, çok sayıda\rmilli mahkeme içtihatları oluşmuştur. Yerel mahkemeler, uyuşmazlığın\rçözümünde mümkün olduğunca sözleşmelerin uluslararası yorumuna\rsadık kalmaya çalışmaktadırlar. Taşıma hukuku konusunda Türk Ticaret\rKanunu’nun taşımaya dair hükümleri, Karayolu Taşıma Kanunu ve ilgili\rmevzuat hükümleri uygulanır. Uluslararası taşıma sözleşmelerine ise\rilgili uluslararası sözleşme hükümleri uygulanmaktadır.\rBu çalışmada, karayoluyla taşımaya dair CMR Sözleşmesinin uygulanması ve eşyanın hasarı, zıyaı ve gecikmesi halinde taşıyıcının sorumluluğuna uygulanan hükümler incelenecektir. Konunun kapsamının\rçok geniş olması nedeniyle çalışmanın içeriği hasar ve zıyadan sorumluluk ve zararların tazmini ile sınırlı tutulmaya çalışılacak diğer konulara\rise gerektiği ölçüde ve amaçla sınırlı olarak değinilecektir.\r