Sigorta hukuku kapsamında trafik kazaları sonucu oluşan bedensel zararlarda tazminatın belirlenmesi

Abstract

Ülkemizde her yıl trafik kazalarından dolayı binlerce can kaybı ve milyonlarca liralık maddi zarar meydana gelmektedir. Gerek idare gerekse işletenler her ne kadar önlem alsalar dahi, tehlike sorumluluğun kapsamında olan motorlu araçlar, sıkça ve ağır zararlar oluşturmaya elverişli bir yapıdadır. Bu durumdan kaynaklı zararlar hem taraflara hem de devlete ciddi oranda yük getirmektedir. Bahse konu bu zararlara teminat sağlanması açısından sigorta kurumunun da önemi her geçen gün artmaktadır. Maalesef bu noktada tarafların sigortasının bulunması tüm anlaşmazlıkları çözmemektedir. Günümüzde; trafik kazası sonucu bedensel zarar gören, sigorta şirketi ve işleten arasındaki en tartışmalı konulardan biri de tazminatın belirlenmesi hususudur. Özellikle Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 Tarih 2019/40 Esas 2020/40 Karar Numaralı iptal kararı ve 29.12.2022 Tarih 2021/82 Esas 2022/167 Karar Numaralı iptal kararı ile idare tarafından düzenlenen, trafik kazalarında ödenecek tazminatların hesaplanmasında kullanılan, "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlar'a atıf yapılan kanuni düzenlemelerin iptal edilmesi sonucu, tam bir belirsizlik ortamı doğmuştur. Çalışmamızda Karayolları Trafik Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu temel alınarak motorlu bir aracın işletilmesi sonucu ölüm, yaralanma gibi bedensel zarar oluşması halinde, zarar gören kişilerin tazminat hakkı incelenecek ve bu tazminat saptanırken oluşan sorunlar, belirsizlikler, tartışmalar açıklanarak hem konunun daha iyi anlaşılır kılınması sağlanacak hem de konu ile ilgili Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında tartışmalara dair öneriler sunulacaktır.

In our country, thousands of lives are lost and millions of liras of material damage occur due to traffic accidents every year. Even if both the administration and the operators take precautions, motor vehicles that are within the scope of danger liability are in a structure that is prone to cause frequent and severe damages. Damages arising from this situation impose a serious burden on both the parties and the state. The importance of the insurance institution in terms of providing coverage for these damages is increasing day by day. Unfortunately, at this point, having insurance for the parties does not resolve all disputes. Today; one of the most controversial issues between the insurance company and the operator of those who suffer physical damage as a result of a traffic accident is the determination of compensation. In particular, with the annulment decision of the Constitutional Court dated 17.07.2020, Decision Number 2019/40 Principle 2020/40, and the dated 29.12.2022, Decision Number 2021/82 Principle 2022/167, issued by the administration and used in the calculation of compensation to be paid in traffic accidents, "Highways Motor Vehicles" As a result of the cancellation of the legal regulations referring to the "Compulsory Financial Liability Insurance General Conditions", an environment of complete uncertainty has arisen. In our study, based on the Highway Traffic Law and the Turkish Code of Obligations, in case of bodily harm such as death or injury resulting from the operation of a motor vehicle, the right to compensation of the injured persons will be examined and the problems, uncertainties and discussions that occur while determining this compensation will be explained and the subject will be better understood and the issue will be better understood. Suggestions regarding the discussions will be presented in the light of the decisions of the Supreme Court and the Constitutional Court on the subject.