Türk iş hukukunda kıdem tazminatı

Abstract

Bu çalışmada, Türk İş Hukukunda kıdem tazminatının tanımı, uygulaması ve niteliği güncel Yargıtay içtihatları ile doktrin görüşleri ışığında anlatılmaya çalışılacaktır. Kıdem tazminatı Türk iş hukuku ve ekonomik gündemi içerisinde önemli bir konu olarak yer almaktadır. İşçi ve işveren ilişkinden kaynaklanan kıdem tazminatı işçilere tanınan en önemli haklardan biridir. İşverenler açısından yol açtığı ekonomik külfet nedeniyle işverenler açısından da büyük önem arz etmektedir. Bundan dolayı kıdem tazminatı, iş hukuku alanında yoğun tartışma ve uyuşmazlıklar doğuran bir konu olmuştur. Bunun bir neticesi olarak kanun koyucu tarafından kıdem tazminatı ile ilgili pek çok düzenleme ve değişiklik yapılmıştır. Kıdem tazminatıyla ilgili Türk mevzuatındaki ilk düzenleme 08.06.1936 tarihli ve 3008 sayılı İş Kanunu'nun 13/6 fıkrasıdır. Daha sonra 3008 sayılı İş Kanunu'nun yerine 28.07.1967 tarihli ve 931 sayılı İş Kanunu yürürlüğe girmiştir. 931 sayılı İş Kanunu'nun da Anayasa Mahkemesi tarafından iptali sonrasında 25.08.1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanunu kabul edilmiştir. 22.05.2003 tarihinde ise 4857 sayılı İş Kanunu 10.06.2003 tarihli Resmî Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu 1475 sayılı önceki İş Kanunu'nun kıdem tazminatına ilişkin 14. Maddesi hariç diğer hükümlerini yürürlükten kaldırmıştır. Bu çalışmada kıdem tazminatının tarihi gelişimi anlatılıp daha sonra 4857 sayılı İş Kanunu ve 1475 sayılı İş Kanunu çerçevesinde kıdem tazminatına hak kazanmanın şartları incelenecektir. Sonrasında ise kıdem tazminatının hesaplanması ve kıdem tazminatı sürelerinin hesabında dikkat edilecek hususlar ele alınacaktır. Ardından kıdem tazminatı fonu hakkında Türk hukuk mevzuatındaki gelişmeler değerlendirilecektir. Kıdem tazminatının 4857 sayılı İş Kanunundaki düzenlemesi yanında Basın İş Kanunu ve Deniz İş Kanunu düzenlemelerine de çalışma kapsamında yer verilmiştir.

In this study, the definition, application, and quality of severance pay in Turkish Labor Law will be tried to be explained in the light of the current Supreme Court case law, the practical approaches of the Supreme Court Chambers from the past to the present, and doctrinal views. Severance pay is an important issue in our country's labor law and economic agenda. Severance pay arising from the relationship between the worker and the employer is one of the most important rights granted to the worker. It is also of great importance for employers due to the economic burden it causes. Therefore, severance pay has become a subject that has caused intense debate and disputes in the field of labor law. In this state, many regulations and changes have been made by the legislators regarding severance pay. The first regulation in our law regarding severance pay is paragraph 13/6 of Labor Law No. 3008, dated June 8, 1936. Later, our Labor Law No. 931, dated July 28, 1967, came into force, replacing our Labor Law No. 3008. With the annulment of Labor Law No. 931 by the Constitutional Court, Labor Law No. 1475, dated August 25, 1971, was accepted. On May 22, 2003, Labor Law No. 4857 was published in the Official Gazette dated June 10, 2003 and entered into force. Labor Law No. 4857 repealed the provisions of the previous Labor Law No. 1475, except for Article 14 on severance pay. In our study, we will explain this historical development of severance pay and then look at the conditions for entitlement to severance pay within the framework of Labor Law No. 4857 and Labor Law No. 1475. Then, we will look at the issues to be considered in the calculation of the severance pay and the severance pay periods. Then, we will discuss the developments in our law regarding the severance pay fund. In our study, apart from Labor Law No. 4857, we will also look at severance pay within the scope of the Press Labor Law and the Maritime Labor Law.