Öğretmenlerin Algılarına Göre Çalışma Arkadaşlarının Sosyal Kaytarma Davranışları (İzmir-Bayraklı Örneği) / Levels of Social Loafing Behaviors of Cooworkers according to the Perceptions of Teachers (İzmir-Bayraklı Sample)

Abstract

Bu araştırmada, İzmir, Bayraklı ilçesindeki okullarda görev yapan ilkokul öğretmenlerinin çalışma arkadaşlarına yönelik algılanan sosyal kaytarma davranışı düzeylerinin belirlenmesi ve bu düzeylerin çeşitli değişkenler bakımından incelenerek okullarda yapılan çeşitli grup çalışmalarının etkililiği kapsamında değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın çalışma evrenini, 2017-2018 eğitim-öğretim yılı Güz döneminde, İzmir ili Bayraklı ilçesinde bulunan 31 ilkokul ve bu okullarda görev yapan 2000 ilkokul öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi tabakalı örnekleme tekniği kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemini ulaşılabilen ve anket formunu yanıtlayan 293 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verilerine, Liden, Wayne, Jaworski ve Bennett (2004) tarafından geliştirilmiş ve Ülke (2006) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılmış olan ölçek kullanılarak ulaşılmıştır. Ölçek, 5’li Likert tipinde olup, öğretmenlerin birlikte çalıştıkları çalışma arkadaşlarını sosyal kaytarma davranışlarına ilişkin değerlendirmeye yönelik 11 ifadeden oluşmaktadır. Kişisel Bilgi Formu’nda ise, öğretmenlerin cinsiyeti, yaşı, medeni durumu, çocuk lisansüstü eğitim durumu, kıdemi, çalıştıkları okuldaki kıdemi, okul müdürü ile çalışma yılı ve görev aldıkları zümrede yer alan öğretmen sayısı ile ilgili sorular yer almaktadır. Elde edilen veriler, IBM SPSS Statistics 21 programında analiz edilmiş analiz sonuçlarına göre ilkokul öğretmenlerinin çalışma arkadaşlarına yönelik algılanan sosyal kaytarma düzeylerinin çalıştığı okuldaki müdürle olan çalışma süresi, zümrede yer alan öğretmen sayısı ve okulun başarı düzeyi değişkenleri açısından anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bireyleri kaytarma davranışından caydıracağı düşüncesiyle okullarda yürütülen grup çalışmalarının en fazla 6 mümkün ise 3-4 kişilik gruplarla yapılması, kaytarmanın önüne geçebilecek grup içi bir iç denetim mekanizmasının kurulması ve okul müdürlerinin birlikte çalıştığı öğretmenlerin kişisel ve mesleki uygunluğu ve yeteneklerini bilerek onlara verilecek görevleri daha iyi planlaması için aynı okulda en az 4-5 yıl görev yapmasının daha uygun olacağı getirilen önerilerden birkaçıdır.

In this study, it is aimed to investigate the levels of perceived coworker social loafing behaviors of primary school teachers working at schools in İzmir, Bayraklı province. It is also aimed to determine whether these levels are significantly different according to gender, age, marital status, having children, level of education, seniority, seniority with the school principal in the school in charge, the size of the working group and the academic success of the schools. In addition, these levels are intended to be evaluated within the scope of the effectiveness of group work done in schools. The population of the study consists of 31 primary schools and 2000 primary school teachers working in Bayraklı district of İzmir province during fall 2017-2018 academic year. Stratified sampling method is used and the sample of the study is consisted of 293 teachers who could be reached and answered the questionnaire. Perceived Coworker Social Loafing Scale developed by Liden, Wayne, Jaworski ve Bennett (2004) and adapted into Turkish by Ülke (2006) was used to collect data. The scale is a 5-point Likert type and consists of 11 expressions for teachers to evaluate their coworkers on social loafing behaviors. In the Personal Information Form, there are questions about gender, age, post graduate education, seniority, and seniority with the school principal in the school in charge, the size of the working group and their hometown. The data obtained were analyzed in the IBM SPSS Statistics 21 program and the results of the analysis showed that the level of perceived social loafing behaviors of the primary school teachers was significantly different in terms of seniority with the school principal in the school in charge, size of the working group and academic success of the school.