Modern Türk Aile Yapısında ve Kadınların Uğraşlarında Değişme

Abstract

Mevcut araştırma bulgularının değerlendirmesine dayanan bu çalışma Cumhuriyetin ilk yıllarından günümüze Türk aile yapısında ve kadınların uğraşlarındaki değişmeyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Söz konusu değişme süreci, 1920'lerde Cumhuriyetin kuruluşundan 1950'li yıllara kadar olan ilk dönem, kentleşme ve kırdan kente doğru yoğun bir iç göçün belirleyici olduğu 1950-1980 yılları arası dönem ve Türkiye’nin küreselleşme sürecinin etkisine girdiği 1980 sonrası dönem olmak üzere üç alt dönemde ele alınmıştır. Süreç içerisinde Türk aile yapısının farklılaşan özellikleri çiftlerin tanışma ortamı ve evliliklerin gerçekleşme biçiminde daha modern eğilimlerin yaygınlık kazanması, doğurganlık oranlarında ikinci dönemden itibaren tedrici bir azalmanın öne çıkması, ataerkil geniş aile oranı azalırken tercihle oluşan dağılmış aile oranlarının artmasıdır. Kadınların uğraşlarında ise ev içinde çocukların eğitimi ile ilgili sorumlulukları artarken ev dışında öğrenim düzeylerinin artması ile tarım dışı istihdama katılım oranlarının arttığı göze çarpmaktadır. Bununla birlikte aile yapısında çekirdek hanehalkı modeli ve geniş aile ilişkileri önemini korumaya devam etmektedir. Kadınların uğraşlarında ise ev ve anne olmakla ilişkili sorumluluklara atfedilen toplumsal değer, piyasa ekonomisinin taşıdığı kısıtlılıklar ve günümüzde çocuğa atfedilen psikolojik değer kadınların geleneksel rollerinin önemini koruması yönünde etki göstermektedir.