Yapısal unsurlar açısından kütüphanecilik standartları ve bu standartlar çerçevesinde Türkiye'deki üniversite kütüphanelerinin niceliksel analizi

Abstract

Üniversitelerin eğitim, araştırma ve yayın faaliyetlerini gerçekleştirmesinde en önemli rollerden biri kütüphanelere aittir. Bu bakımdan üniversite kütüphanelerinin sahip olduğu olanaklar işlevlerini önemli ölçüde etkiler. Devlet üniversiteleri, devlet eliyle kurulmuş, bütçesi, personeli ve neredeyse tüm ihtiyaçları yine devlet tarafından sağlanan üniversitelerdir. Vakıf üniversiteleri ise adından da anlaşılacağı üzere bir vakfa bağlı faaliyet gösteren üniversitelerdir. Vakıf üniversitelerinin maddi koşullarını kurucu vakıf sağlamakla yükümlüdür. Yükseköğretim Kurulunun belirlediği asgari şartları yerine getiren vakıf üniversiteleri başvurması halinde ilgili bütçeden eğitim-öğretim desteği de alabilirler. Bu nedenle kamu üniversitelerine oranla daha fazla olanaklara sahip oldukları söylenebilir. Bu çalışmada değerlendirmeler 2014'te Yükseköğretim Kurulu Üniversite Kütüphaneleri Çalışma Grubu tarafından hazırlanan, "2023'e Doğru Türkiye'de Üniversite Kütüphaneleri?: Mevcut Durum, Sorunlar, Standartlar ve Çözüm Önerileri" başlıklı raporda bulunan standart önerileri ile 2021 yılında MsC Belgelendirme firması ile Türk Kütüphaneciler Derneği tarafından hazırlanan "Yetkin Kütüphane Sertifika Programı"ndaki veritabanı standartları tablosu birleştirilerek (Bkz: EK-2) oluşturulmuş tabloya göre yapılmıştır. Anket soruları 205 üniversite kütüphanesine/kütüphane yöneticisine iletilmiş yeterli yanıt gelmediği için devlet üniversitesi kütüphanelerinin 2023 faaliyet raporları incelenerek yeterli sayıda veriye ulaşılarak değerlendirmeler 143 üniversite kütüphanesi verileri ile yapılmıştır.Libraries play one of the most important roles in the realisation of education, research and publication activities of universities. In this respect, the facilities of university libraries significantly affect their functions. State universities are universities established by the state, whose budget, staff and almost all their needs are provided by the state. Foundation universities, on the other hand, as the name suggests, are universities operating under a foundation. The founding foundation is obliged to provide the financial conditions of foundation universities. Foundation universities that fulfil the minimum requirements determined by the Council of Higher Education can also receive education and training support from the relevant budget if they apply. Therefore, it can be said that they have more opportunities compared to public universities. In this study, the evaluations are based on the standard recommendations in the report prepared by the University Libraries Working Group of the Council of Higher Education in 2014, titled "University Libraries in Türkiye Towards 2023: Current Situation, Problems, Standards and Solution Suggestions" prepared by the University Libraries Working Group of the Council of Higher Education in 2014, and the database standards table in the "Competent Library Certificate Programme" prepared by MsC Certification Company and Turkish Librarians Association in 2021 (See Appendix-2). The survey questions were sent to 205 university libraries/library managers, and since there were not enough responses, the 2023 activity reports of the state university libraries were examined and the evaluations were made with the data of 143 university libraries.