Kurumsal yapının ekonomik büyüme üzerinede etkisi: İskandinav ülkeleri üzerine ampirik uygulama

Abstract

Kurumlar sundukları imkân ve sınırlamalarla ekonomi üzerinde doğrudan etkilidir. İktisadın kurumlara yönelik ilgisi, 1980'li yıllardan beri küreselleşmeyle birlikte artarak devam etmektedir. Bu ilginin altında dönüşümün çözümsüzlüklerini ve yarattığı sorunları aşma çabası vardır. Kurumsal İktisat, Amerikan Ekonomisi’nde benzer bir dönüşümün yaşandığı 1900'lü yılların başında Neoklasik İktisat’ı eleştirerek ortaya çıkmıştır. Ekonomiyi kurumsallaşmış bir süreç olarak ele alırken, büyüme sorununu da kurumsal yapı ile değerlendirir. Bu çalışmada öncelikle Kurumsal İktisat’ı ortaya çıkaran tarihsel süreç, 19. yüzyılın sonundan itibaren Dünya ve Amerikan Ekonomisi’nin seyri çerçevesinde incelenmiştir. Kurumsal İktisat, Neoklasik İktisat’a itirazları üzerinden tanıtılarak, temel varsayımları ortaya konmuş, ilk öncülerinin görüşleri çerçevesinde Klasik Kurumsal İktisat ve 1970'li yıllardan itibaren ortaya çıkan Yeni Kurumsal İktisat tanıtılmıştır. Genel olarak kabul gören kuramsal araçların ardından, ekonomik büyümeye bakış incelenmiştir. Ampirik uygulamada panel veri analizi kullanılarak İskandinav ülkelerinde kurumsal yapı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki araştırılmıştır. Sonuçlara göre kurumsal yapı ile ekonomik büyüme arasında doğrudan bir ilişki vardır, fakat Kurumsal İktisat literatürünün sunduğu değişkenlerin büyüme üzerindeki etkisi, ülke gruplarının karakteristiklerine göre değişmektedir. Anahtar Kelimeler: Kurumlar, Kurumsal Yapı, Kurumsal Değişim, Ekonomik Büyüme, İskandinav ÜlkeleriInstitutions have directly effects on economics with their opportunities and limitations. Relevancy of economics for institutions has been continued incrementally since 1980s through globalization. There is accomplishment effort for transformation's lack of solution and problems it caused under this relevancy. Institutional Economics has risen by criticizing Neoclassical Economics in the early of 1900s which is a similar term of a transformation period for American Economy. Institutional Economics handles economy as a institutionalized process and it evaluates growth problem with institutional structure. In this work, historical process that brought light to Institutional Economics was analyzed from the later of 19th century within the scope of World and American Economy. The basic assumptions of Institutional Economics were propounded by introducing to Neoclassical Economics with its objections and Classical Institutional Economics and New Institutional Economics which has risen in 1970s within the frame of the first leaders were introduced. After the hypothetical means which are accepted in general, a look for economic growth was analyzed. The relation between Institutional Structure and Economic Growth was searched by using empirical implementation panel data analysis in Scandinavian countries. As a result, there is a direct relation between institutional structure and economic growth on the other hand, effect of Institutional Economics Literature variables on growth is changed according to characteristic features of country groups. Keywords: Institutions, Institutional Structure, Institutional Change, Scandinavian Countries