Genç yaşlılık dönemindeki emeklilerin zaman deneyimleri

Abstract

Bu araştırma, genç yaşlılığı bir yaşam evresi olarak ele almakta ve emeklilik sonrası gündelik zamanın serbestleşmesi ile yaşam zamanındaki azalmanın bireylerin zaman deneyimlerini nasıl biçimlendirdiğini incelemektedir. Fenomenolojik araştırma deseni kullanılan çalışmada, on beş katılımcı ile yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmış, günlükler ise tamamlayıcı veri olarak kullanılmıştır. Bulgular, katılımcıların zamanı ya spontan ve esnek ya da planlı ve öngörülebilir biçimde deneyimlediklerini, ancak her iki yönelimde de gündelik zamanın rutinler etrafında kurulduğunu göstermektedir. Meşguliyet söylemi, zamanı "dolu" kılmanın temel çerçevesi olarak öne çıkmış ve "pasif emekli" imgesi, zamansal kıyasa dair bir ölçüt olarak belirginleşmiştir. Katılımcılar, haftanın ritmini yeniden anlamlandırırken, zaman algılarını geçmişle karşıtlık üzerinden geliştirmiş, geleceği ise çoğunlukla belirsiz ve dördüncü yaşa dair kaygılarla tahayyül etmiştir. Araştırma, zaman deneyimlerinin sınıfsal eşitsizlikler, toplumsal cinsiyet rolleri, psikolojik ve biyolojik zamansallıklar, kültürel normlar, topluma katılım biçimleri ve geçmişte edinilmiş zaman alışkanlıkları ile şekillendiğini ortaya koymaktadır.

This study approaches the young-old as a distinct stage of life and examines how the liberation of daily time after retirement, together with the reduction of life time, shapes individuals' temporal experiences. Employing a phenomenological research design, semi-structured interviews were conducted with fifteen participants, while diaries were used as complementary data. The findings reveal that participants experience time either in a spontaneous and flexible manner or in a planned and predictable way; however, in both orientations, daily time is structured around routines. The discourse of busyness emerges as the primary framework for rendering time "full," while the image of the "passive retiree" becomes a salient reference point for temporal comparison. As participants reinterpreted the rhythm of the week, they constructed their temporal perceptions in contrast to the past, and envisioned the future mostly as uncertain, often shaped by concerns related to the fourth age. The study demonstrates that temporal experiences are not solely a matter of individual choice but are also shaped by class inequalities, gender roles, psychological and biological temporalities, cultural norms, forms of social participation, and time habits acquired throughout the life course.