Türkiye'de ortak çalışma mekânları: Çalışma hayatının dönüşümü ve yeni çalışma kültürü

Abstract

Bu araştırma çalışma hayatında yaşanan dönüşümün bir sonucu olarak ortaya çıkan ortak çalışma mekânlarında nasıl bir çalışma, sosyalleşme ve network ilişkileri olduğunu ve bu ilişkilerin nasıl kurulup sürdürüldüğünü anlamayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda literatürde sıklıkla iş birlikçi ve yaratıcı çalışma mekânları olarak değerlendirilen ortak çalışma mekânlarında, iş birliğini ve yaratıcılığı sağlayan unsurların neler olduğu araştırılmıştır. Böylece ortak çalışma mekânlarının yeni bir çalışma kültürü yarattığı iddia edilmiştir. Nitel araştırma yöntemi, durum çalışması deseni ve katılımcı gözlem tekniğinin kullanıldığı araştırmada, İstanbul'da bulunan Kolektif House ve Workinton'a ait toplam 5 farklı ortak çalışma mekânında 24 profesyonel ile derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Mülakatlardan elde edilen veriler MAXQDA 2022 analiz programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları sonucunda iki temaya ulaşılmıştır. Katılımcıların ortak çalışma mekânlarındaki deneyimlerine odaklanan ilk temada öne çıkan bulgular; profesyoneller ortak çalışma mekânlarını maliyet ve ulaşım bakımından uygun, diğer çalışma mekânları ile karşılaştırıldığında daha esnek, iş-yaşam dengesini kurmakta daha avantajlı ve daha verimli bir çalışma ortamı olarak değerlendirmektedirler. Çalışma, sosyalleşme ve networkü sağlayan unsurların ele alındığı ikinci temada ise genellikle esnek çalışma saatlerine sahip profesyonellerin hiyerarşik olmayan, dayanışma ve iş birliğini teşvik eden bir çalışma ilişkisi ve çalışma kültürü olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra sosyalleşme ve networkü sağlayan unsurlara bakıldığında sektör ve insan çeşitliliği, etkinlikler, spontane karşılaşmalar ve bireysel özelliklerin bu etkileşimde belirleyici olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırmada ortak çalışma mekânlarında gürültü ve gizlilik endişesi dezavantaj olarak değerlendirilirken mekânın beyaz yakalılar için ücret bakımından eşit düzeyde erişilebilir olmadığı ortaya çıkmıştır. Diğer yandan dönüşen çalışma hayatında ortak çalışma mekânlarının önemli bir yerde konumlandığı, bu mekânlardaki çalışma tarzının yeni bir çalışma kültürü oluşturduğu ve geleceğin alternatif çalışma mekânı olarak görülebileceği sonucuna varılmıştır.This research aims to understand what kind of working, socialising and networking relationships exist in coworking spaces, which have emerged as a result of the transformation in working life, and how these relationships are established and maintained. In this context, the elements that enable collaboration and creativity in coworking spaces, which are frequently evaluated as collaborative and creative workplaces in the literature, have been investigated. It is claimed that coworking spaces create a new working culture. In the research, in which qualitative research method, case study design and participant observation technique were used, in depth interviews were conducted with 24 professionals in 5 different coworking spaces belonging to Kolektif House and Workinton in Istanbul. The data obtained from the interviews were analysed using MAXQDA 2022 analysis software. As a result of the findings of the research, two themes were reached. In the first theme, which focuses on the participants' experiences in coworking spaces, the prominent findings are as follows: Professionals consider coworking spaces as convenient in terms of cost and transportation, more flexible compared to other workplaces, more advantageous in establishing a work-life balance and a more productive working environment. In the second theme, which deals with the elements that provide work, socialisation and networking, it was observed that professionals with flexible working hours generally have a non-hierarchical working relationship and working culture that encourages solidarity and cooperation. In addition, when the elements that provide socialisation and networking are examined, it is revealed that the diversity of sectors and people, events, spontaneous encounters and individual characteristics are determinants in this interaction. While noise and privacy concerns are considered disadvantages in coworking spaces, it is concluded that it is not equally accessible for white collar workers in terms of wages. On the other hand, it is concluded that coworking spaces have an important place in the transforming working life, the working style in these spaces creates a new working culture and can be seen as an alternative working space of the future.