Türkiye'de temsili bürokrasinin uygulanabilirliği: Engelli bireyler kapsamında bir araştırma

Abstract

Temsili bürokrasi bürokratların sosyal kimliğinin politika kararlarının alınması sürecini etkilediğini ve bu yüzden toplumun bütün kesimlerinin bürokratik temsilinin sağlanması ile vatandaşların tümünün ihtiyaç ve beklentilerine cevap verebilir bir bürokrasi tesis edileceğini ileri sürmektedir. Mevcut çalışma da teorinin bu savından hareketle, bürokratik temsilin Türkiye'de idarenin demokratik işlevselliği açısından bir mekanizma olarak kullanılıp kullanılamayacağını engelli bireyler örneğinde araştırmak amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma desenlerinden betimleyici fenomenolojik araştırma kullanılan çalışmada Millî Eğitim Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki engelli bürokratlar, engelli bireylere yönelik alanlarda yönetici kademesinde bulunan bürokratlar ile engelli istihdamı konusunda aktif görev yapan, sorumluluk almış olan, katkı sunan, proje öneren/gerçekleştiren akademisyen, politikacı ve Sivil Toplum Kuruluşu mensuplarıyla görüşmeler yapılmıştır. Engelli istihdamı konusunda alanında uzman olan bu kişilerin öznel yaşantı ve tecrübeleri ışığında temsili bürokrasinin imkânına ve yönetimin demokratik işlevselliği noktasında etkin bir mekanizma olarak kullanılıp kullanılamayacağına yönelik duygu düşünce ve algıları tespit etmek için yarı yapılandırılmış sorularla mülakat yapılmıştır. Araştırma boyunca yapılan mülakatlar sonucu elde edilen bulgular, temsili bürokrasinin engelli bireylerin kendi gruplarına yarar sağlamaları açısından etkin ve işlevsel bir mekanizma olma potansiyeli barındırdığını göstermiştir. Ancak engellilerin bürokratik temsil oranının yetersiz olması ve istihdam edilme süreçleri ile sonrasında yaşanılan sorunlar bu potansiyelin ortaya çıkmasını engellemektedir. Bu sorunların aşılması için ise araştırma kapsamında belirlenen önlemlerin alınması ve böylece başarılı bir istihdam politikası oluşturularak bürokratik temsilin işler bir mekanizma haline getirilmesi gerekmektedir.Representative bureaucracy argues that the identity of bureaucrats affects the process of policy making decisions, and therefore, a bureaucracy that can meet the needs and expectations of all citizens will be established by providing bureaucratic representation of all segments of the society, Based on this argument of the theory, the present study was conducted to investigate whether bureaucratic representation can be used as a mechanism in terms of the democratic functionality of the administration in Turkey, in the example of disabled individuals. In this study which has been used descriptive phenomenological research (one of the qualitative research designs) interviews were conducted with disabled bureaucrats within the Ministry of National Education and the Ministry of Family and Social Services, bureaucrats who are at the executive level in areas for disabled individuals, and academics, politicians and members of non-governmental organizations who actively work, take responsibility, contribute, propose/realize projects in the employment of disabled people. In the light of the subjective lives and experiences of these people who are experts in the field of employment of the disabled, semi-structured questions were interviewed to determine the possibility of representative bureaucracy and whether it can be used as an effective mechanism for the democratic functionality of the administration. The findings obtained as a result of the interviews conducted throughout the research showed that representative bureaucracy has the potential to be an effective and functional mechanism for individuals with disabilities to benefit their own groups. However, the insufficient bureaucratic representation rate of the disabled and the problems experienced during and after the employment process prevent this potential from emerging. In order to overcome these problems, it is necessary to take the measures determined within the scope of the research and thus to create a successful employment policy and turn bureaucratic representation into a working mechanism.