Kazakistan örneğinde Orta Asya'da enerji güvenliği ve iklim değişikliği

Abstract

Bu tez, Kazakistan örneği üzerinden enerji güvenliği ile iklim değişiklikleri arasındaki ilişkiyi disiplinlerarası bir çerçevede ele almaktadır. Çalışmanın temel amacı, küresel iklim dönüşümünün yarattığı koşullarda enerji politikalarının sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle nasıl uyumlu hale getirilebileceğini göstermektir. Bu bağlamda Kazakistan'ın doğal kaynak zenginliği, ekonomik yapısı, enerji sektörünün tarihsel gelişimi ve jeopolitik konumu dikkate alınarak, ülkenin uluslararası enerji piyasalarındaki stratejik rolü ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Araştırmada Kazakistan'ın yenilenebilir enerji potansiyeli, Paris Anlaşması kapsamındaki taahhütleri ve küresel "yeşil" piyasalara entegrasyon stratejileri incelenmiştir. Enerji politikalarının çevresel sürdürülebilirlik ilkeleriyle uyumlu hale getirilmesi sürecinde hükümetin, uluslararası kuruluşların, akademik çevrelerin ve özel sektörün üstlendiği roller karşılaştırmalı biçimde analiz edilmiştir. Çalışmada sistematik ve karşılaştırmalı yöntemler kullanılarak enerji bağımlılığını azaltma politikaları, enerji altyapısının modernizasyonu, temiz enerji teknolojilerinin benimsenmesi ve karbon emisyonlarının sınırlanması konularına odaklanılmıştır. Ayrıca enerji verimliliği projeleri, toplum bilincini artırmaya yönelik uygulamalar ve kamuoyunun sürece katılımı gibi sosyo-kültürel boyutlar da ele alınmıştır. Sonuç olarak tez, enerji güvenliği kavramını yalnızca ekonomik ve politik açıdan değil; ekolojik, toplumsal, kültürel, teknolojik ve kurumsal yönleriyle bütüncül biçimde değerlendirmektedir. Bulgular, Kazakistan'ın enerji sektörünün sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda yeniden yapılandırılmasına ve gelecekteki stratejilerin iklim değişikliği bağlamında planlanmasına yönelik uygulanabilir öneriler sunmaktadır. Ayrıca elde edilen sonuçlar, yalnızca ulusal düzeyde değil, aynı zamanda Orta Asya bölgesinde enerji iş birliği, çevre politikalarının uyumlaştırılması ve bölgesel güvenlik stratejilerinin geliştirilmesi açısından da önemli çıkarımlar sağlamaktadır. Çalışmanın metodolojik kapsamı, hem nitel hem de nicel analiz araçlarını bütünleştirerek, enerji politikalarının çok boyutlu etkilerini daha derinlikli ve kapsamlı bir biçimde ortaya koymayı mümkün kılmıştır. Böylece çalışma, hem literatüre anlamlı katkılar yapmayı hem de karar alıcı mekanizmaların uzun vadeli planlamalarına ışık tutmayı amaçlamaktadır.

This thesis explores the relationship between energy security and climate change in the case of Kazakhstan within an interdisciplinary framework. The main objective is to examine how energy policies can be aligned with sustainable development goals under the conditions shaped by global climate transformation. In this context, Kazakhstan's natural resource wealth, economic structure, historical development of its energy sector, and geopolitical position are analyzed to evaluate the country's strategic role in international energy markets. The study investigates Kazakhstan's renewable energy potential, its national commitments under the Paris Agreement, and its strategies for integration into global "green" markets. It further examines the roles of the government, international organizations, academic institutions, and the private sector in aligning energy policies with principles of environmental sustainability. Using systematic and comparative methods, the research focuses on policies for reducing energy dependence, modernizing infrastructure, adopting clean energy technologies, and limiting carbon emissions. In addition, socio-cultural aspects such as energy efficiency initiatives, public awareness, and civil society participation are also comprehensively addressed. The thesis concludes that energy security should be evaluated not only from economic and political dimensions but also from ecological, social, cultural, technological, and institutional perspectives, thus adopting a holistic approach. The findings provide practical recommendations for restructuring Kazakhstan's energy sector in accordance with sustainable development objectives and for designing future strategies within the framework of climate change. Moreover, the results highlight the importance of regional cooperation in Central Asia, particularly in harmonizing environmental policies and strengthening security strategies, while ultimately contributing to academic literature and policymaking processes.