Parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı sistemine geçişte ekonomik kurumsal yapının dönüşümü

Abstract

Türkiye Cumhuriyeti'nin tarihi boyunca ekonomi politikaları yönetiminde köklü değişiklikler yapıldığı görülmektedir. Bu değişikliklerin sonuncusu Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile ekonomi politikaları yönetiminde yaşanan dönüşüm ele alınmaktadır. Yaşanan en önemli dönüşüm, yürütmenin tek sorumlusu olan cumhurbaşkanının ekonomi politikaları yönetiminde başbakanın yerini alarak merkezi bir konuma yerleştiği görülmektedir. Ekonomi Politikaları Kurulu, Finans Ofisi ve Yatırım Ofisi cumhurbaşkanına ekonomi politikalarını belirleme konusunda yardımcı roller edinmekle birlikte, Strateji ve Bütçe Başkanlığı stratejik planlama ve bütçeleme faaliyetlerinde cumhurbaşkanına yardımcı rolde olacak şekilde örgütlenmiştir. Hazine Müsteşarlığı ve Maliye Bakanlığı'nın birleştirilmesiyle kurulan Hazine ve Maliye Bakanlığı ise bu politikaları uygulama konusunda yetkilendirilmiştir. Doküman analizi yöntemi ile yürütülen bu çalışmada 1, 4 ve 13 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri incelenerek ekonomi yönetiminde söz sahibi olan kurumların görev ve yetkileri incelenmiştir. Araştırma sonucunda, ekonomi yönetiminin önceki sisteme kıyasla daha merkeziyetçi bir yapı içerisinde örgütlenerek koordinasyonu yüksek ve profesyonel yönetimi ön plana alan bir anlayışla oluşturulduğu sonucuna varılmaktadır.It is seen that fundamental changes have been made in the management of economic policies throughout the history of the Republic of Turkey. The last of these changes materialized by the Presidential Government System. In this study, the Presidential Government System, and the transformation in the management of economic policies are discussed. The most important transformation experienced is that the president, who is solely head of the executive branch, has taken the place of the prime minister in the management of economic policies. While the Economic Policy Board, the Finance Office and the Investment Office play supporting roles for the president in determining economic policies, the Strategy and Budget Department is organized to assist the president in strategic planning and budgeting activities. The Ministry of Treasury and Finance, which was established by the merged of the Undersecretariat of Treasury and the Ministry of Finance, was authorized to implement these policies. In this study, which was carried out with the method of document analysis, the Presidential Decrees No. 1, 4 and 13 were examined to analyze duties and authorities of institutions that are related to economy policies. As a result of the research, it is concluded that the economy management has been organized in a more centralized structure compared to the previous system, and it has been formed with an understanding that has purpose of high coordination and professional management.