Türk hukukunda yapay zekânın haksız fiil sorumluluğu bağlamında otonom araçların işletilmesinden doğan zararlardan sorumluluk

Abstract

Yirminci yüzyılın ortalarından itibaren yapay zekâ teknolojisinin geliştirilmesi neticesinde günümüzde sevk ve idaresinde bir insandan kısmen veya tamamen bağımsız olan otonom araçların geliştirilmesi mümkün olmuştur. Bu durumun hukuka yansıması ise otonom araçların işletilmesinden doğacak zararların haksız fiil hukuku bağlamında tartışılması yönünde olmuştur. Nitekim, bugüne değin ulusal ve uluslararası mevzuatta araçların mutlaka bir gerçek kişi tarafından sevk ve idare edileceği; sorumluluğun da işleten, müteşebbis veya sürücü sıfatında olan bir gerçek kişiye ait olacağına yönelik ön kabulün artık mutlak anlamda geçerli olmayacağı anlaşılmıştır. Özellikle otonom araçların yapay zekâ sistemlerinin kişiliğe ve iradeye sahip olmaması nedeniyle kusurun nasıl tayin edileceği ve zararın kimin mal varlığından tazmin edileceği konuları tartışmalıdır. Öğretide çokça tartışılmasına rağmen pek çok ülkede ve Türk Hukukunda, otonom araçların işletilmesinden doğan sorumluluğa ilişkin somut bir norm ihdas edilmiş değildir. Bu nedenle yürürlükteki mevzuatın niteliğine uygun düştüğü ölçüde otonom araçlar bağlamında incelenmesi gerekli olmaktadır. Bu tezde de, karayolu ulaşımında büyük bir paradigma değişimini beraberinde getiren otonom araçlar ve bu araçların işletilmesinden doğan zarardan sorumluluk bağlamında hukuk düzeninin yürürlükteki mevzuat bakımından bakışına dair incelemelerimizi ortaya koymuş bulunuyoruz.

As a result of the development of AI technology since the middle of the twentieth century, it has been possible to develop AV that are partially or completely independent of a human being in their management and administration. The reflection of this situation on the law has been to discuss the damages arising from the operation of AV in the context of tort law. As a matter of fact, in national and international legislation until today, vehicles will definitely be managed and managed by a human on; It has been understood that the pre-acceptance that the responsibility will also belong to a human who is an operator, entrepreneur or driver will no longer be valid in absolute terms. Especially since the AI systems of AV do not have personality and will, the issues of how the fault will be determined and who will be compensated for the damage should be discussed. Although it is widely discussed in the doctrine, in many countries and in Turkish Law, a concrete norm regarding the responsibility arising from the operation of AV has not been established. For this reason, it is necessary to examine the current legislation in the context of AV to the extent that it is suitable for its nature. In this thesis, we have put forward our examination of the legal system in terms of the current legislation in the context of AV, which brought about a great paradigm shift in road transportation, and liability for damage arising from the operation of these vehicles.