Çocuk-Ergen Covid-19 Kaygısı Ölçeği’nin (ÇECKÖ) Geliştirilmesi: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Sınama Çalışması

Abstract

Bu araştırmanın amacı çocuk ve ergenlerin koronavirüse (Covid-19) ilişkin kaygılarını ölçmeye yönelik, Çocuk Ergen Covid Kaygısı Ölçeğinin (ÇECKÖ) geliştirilmesidir. Araştırma kapsamında geliştirilen ÇECKÖ’nin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, yaşları 7-18 (¯X=15.29) arasında değişen, 440 (Kadın: 233, Erkek: 207) çocuk üzerinde yapılmıştır. Verilerin analiz edilmesinde SPSS 21.00 paket programı kullanılmıştır. ÇECKÖ, “Tehlike (4 madde)” ve “Travmatik Stres (4 Madde)” olmak üzere 8 madde ve iki faktörden oluşan dörtlü likert tipi bir ölçme aracıdır. ÇECKÖ’de tersten puanlanan (reverse) madde bulunmamaktır. Alınabilecek en yüksek puan 32, en düşük puan ise 8’dir. ÇECKÖ’nün yapı geçerliği, açımlayıcı faktör analizi ile incelenmiştir. ÇECKÖ’de yer alan maddelerin faktör yük değerleri .55 ile .91 arasındadır. Bu iki alt faktör çocuk-ergen Covid kaygısına ilişkin, toplam varyansın %63,5’ini açıklamaktadır. ÇECKÖ’nün güvenirliği Cronbach Alpha katsayısı ile ?=.85 olarak hesaplanmıştır. ÇECKÖ’nün alt faktörleri için hesaplanan alfa katsayılarının ise sırasıyla “tehlike” (?= .80) ve “travmatik stres” (?= .79) olarak hesaplanmıştır. Ayrıca ÇECKÖ’nün yakınsak geçerliğini sağlamak amacıyla Çocuklar İçin Depresyon ve Anksiyete Ölçeği (ÇDAÖ) ile korelasyon analizi yapılmıştır. Yapılan korelasyon analizi, Covid kaygısı ile depresyon (r = .47, p <.01) ve anksiyete (r = .64, p <.01) arasında pozitif ve istatistiksel olarak manidar bir ilişki olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak ÇECKÖ’nün çocuk ve ergenlerde Covid kaygısını ölçmede güvenilir ve geçerliliği kanıtlanmış bir ölçme aracı olduğu görülmüştür