İslamcılığın toplumsal değişim fikri ve romantizm: Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç ve İsmet Özel

Abstract

Toplumsal değişim fikri özellikle ideolojiler söz konusu olduğunda kritik bir öneme sahiptir. Nihaî amacı dünyayı değiştirmek olan ideolojilerin bu değişimin mahiyetine, hangi özneler tarafından hangi stratejilerle gerçekleştirileceğine dair kavrayışlarının özü, onların toplumsal değişim fikirlerinde ortaya çıkar. Bu çalışmada Cumhuriyet İslamcılığının toplumsal değişim fikri, romantizmle ilişkisi içerisinde incelenmektedir. Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç ve İsmet Özel'in yazılarını ve eserlerini esas alan çalışma, bununla birlikte akımın diğer bazı önemli temsilcilerinin yazı ve eserlerinden de faydalanarak söylem analizi yöntemiyle akımın toplumsal değişim fikrini tahlil etmeye çalışmaktadır. Çalışmanın araştırma problemini oluşturan "Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç ve İsmet Özel örneğinde ortaya çıktığı haliyle İslamcılığın toplumsal değişime dair kavrayışı nedir?" sorusuna yanıt olarak ortaya atılan hipotezler; 1960'lar ve 1970'ler boyunca İslamcı düşüncede bir tür romantik düşünme biçiminin ortaya çıktığı, böylece toplumsal değişim anlayışının romantik bir perspektifle idealist bir bakış açısınca dönüştürüldüğüdür. İslamcılığın bu romantik formu, İslamcılığın gerçekçi sosyo-politik formundan ayrılmış ve hareketi idealist bir istikamete yöneltmiştir.

The idea of social change is a critical one, especially when it comes to ideologies. Because the ultimate goal of ideologies is to change the world. Ideologies' understanding of change manifests itself in their idea of social change. This study examines the idea of social change of Turkish Islamist thought in relation with romanticism. The study tries to examine the idea of social change of the movement, using the discourse analysis method, based on the works and writings of Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç and İsmet Özel. The research problem of the study comes from the question "What is the understanding of Turkish Islamist thought on social change as it emerged in the example of Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç and İsmet Özel?". In answering this question, the hypothesis of this study puts forward that a kind of romantic way of thinking has emerged in Islamist thought through 1960's and 1970's, thus from the lens of romanticism, the understanding of social change has been turned into an idealist perspective. This romantic form of Islamism has been deeply split from the realistic socio-political form of Islamism and directed it into a idealist movement.