2010-2020 yıllarında Türkiye'de siyasal olanın ortaya çıkması

Abstract

Bu çalışmanın ana amacı 2010 ve 2020 yılları arasında, Türk Siyasal Hayatı'nda yer alan gelişmeleri post-temelci bir paradigma üzerinden değerlendirerek popülizmin yükselişi ile doğru orantılı olarak 'siyasal olanın' ortaya çıkışını konu almaktır. Bu zaman aralığının seçilmesinde en önemli faktör 2007 ve 2010 referandumları sonucunda 'toplum' ve 'toplumsal alan' arasında mesafenin ya da ontolojik farkın ortaya çıkmasıdır. Bu mesafenin ya da farkın kapatılmaya çalışılması hegemonik siyasal aktörler ve söylemler arasındaki mücadelenin ana hedefini oluştururken, mücadelenin meşruiyet zemininin toplumsal alana kaymasını beraberinde getirmiştir. Bu nedenle toplumu belirleyen ve tanımlayan bir devlet ve siyaset geleneğinden, toplumsal alana içkin olan antagonizmlar ve eklemlenmeler etrafında şekillenen bir toplum anlayışına ve devlet sistemine geçildiği görülmektedir. Bu açıdan hem AK Parti'nin hem de CHP'nin söylem ve stratejileri metafizik ilkeler üzerinde yükselen bir toplum modelinden kaynaklanmadığı gibi, aşkın bir toplum hedefine de yönelmediği dikkat çekmektedir. Bu durum Türkiye'de toplumun zeminini metafizik temellerden ziyade, toplumsal alandaki öğelerin olumsal olarak biraraya gelerek oluşturdukları bir eşdeğerlik zincirinin teşkil ettiğini göstermektedir. Bu eşdeğerlik zinciri popülist kimlikler ve boş gösterenler yolu ile temsil edildiğinden, ele alınan dönemin siyasal karakterinin gösterilmesinde ve incelenmesinde oldukça zengin bir malzeme sunmaktadır. Ayrıca temellerini radikal olumsallığın teşkil etmesinden dolayı, popülist kimlikler toplumsal alandaki çoğulculuğun ve demokrasinin zorunlu koşulu olarak değerlendirmek gerekir. Bu açıdan, eksikleri olmakla birlikte Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi popülist mantığın kurumsallaşmasına olanak tanımakta, siyasal olanı toplumsal alana indirgeyerek, demokrasinin zorunlu koşullarının zeminini oluşturmaktadır. Bu argümanların hem ileri sürülmesinde hem de gerekçelendirilmesinde Türkiye'de siyasal aktörlerin kimliklerinde, kullandıkları söylemlerde ve siyaset tarzlarında meydana gelen değişimler, kendi içlerinde gerçekleşen bölünmeler ve ittfaklar incelenecektir. Türkiye'de modern kategorilerin zemininin gittikçe muğlaklaşması, yaşanan gelişmeleri modern siyasal teorilerin temelci ve indirgemeci yöntemleri aracılığı ile incelemeyi ve açıklamayı oldukça zorlaştırmaktadır. Bu nedenle çalışma, 2011-2020 arası süreci post-temelci bir perspektiften, Laclau ve Mouffe'un söylem teorisi aracılığı ile incelemektedir.The main purpose of this study is to discuss the emergence of the "political" arising from the rise of populism by evaluating the developments in Turkish Political Life between 2010 and 2020 through a post-foundational paradigm. The most important factor in the choice of time line is the emergence of the ontological difference or distance between 'society' and 'social space' as a result of the 2007 and 2010 referendums. The effort to close this distance or difference embodies the main goal of the struggle between hegemonic political actors and discourses, therefore the legitimate ground of the struggle has shifted to the social field. For this reason, it is observed that there has been a transition to a concept of society and a state system that is shaped around antagonisms and articulations inherent in the social sphere from a state and political tradition that determines and defines society. In this respect, it is noteworthy that the discourses and strategies of both the AK Party and the CHP do not originate from a society model based on metaphysical principles, nor do they aim to achieve a transcendent society. This case signifies that the foundation of society in Turkey is constituted by chain of equivalence formed by the contingent combination of elements in the social field, rather than metaphysical basis. Due to the fact that the chain of equivalency is represented by populist identities and empty signifiers it provides us a substantial amount of materials to investigate and exhibit the political character of the period under discussion. Beside, having radical contingency in their foundations, populist identities, are imperative conditions for pluralism and democracy in the social sphere. In this respect, it could be asserted that the presidential government system, although it has it's own deficiencies, enables the institutionalization of the populist logic and offers the necessary conditions of democracy by reducing the political to the social sphere. Changes occurring in the identities, discourses and political styles of the political actors in Turkey along with their separations and their alliances, will be taken into account as data points, while both justifying and claiming these arguments. The fact the base of the modern categories in Turkey is becoming increasingly blurred makes it very difficult to examine and explain the developments through the foundational and reductionist methods of modern political theories. With this respect, the study examines the period between 2011-2020 from a post-foundational perspective, through Laclau and Mouffe's discourse theory.