Almanya'dan Nasyonal Sosyalizm döneminde (1933-1945) Türkiye'ye gelen Yahudiler

Abstract

1933 yılında Almanya'da Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'nin iktidara gelmesi ile birlikte Almanya'daki Yahudiler'in hayatlarını olumsuz yönde etkileyecek önemli gelişmeler yaşanmıştır. Hitler'in çıkardığı bir yasa ile kendilerine sığınılacak bir ülke arayan Yahudilerden; aralarında akademiysen, bilim adamı, sanatçı ve siyasetçilerin de bulunduğu yüzlerce kişi yaşadıkları ülkeleri terke zorlanarak, farklı ülkelere göç etmek zorunda kalmışlardır. Bunlardan birçoğunun bilim adamı olması sebebiyle Almanya'dan adeta büyük bir beyin göçü vuku bulmuştur. Türkiye Cumhuriyeti hükümeti ise bu bilim insanlarından birçoğuna sosyal ve ekonomik ayrıcalıklar sunarak Türkiye'ye davet etmiştir. Bu çalışmada 1933-1945 yılları arasında Almanya'dan ülkemize göç eden Yahudi asıllı Alman bilim adamlarının, Türkiye'ye göç etmesine zemin hazırlayan nedenler, ülkemize yapılan göçün süreçleri, Türkiye-Almanya İlişkileri, Türkiye Cumhuriyeti'nde Yahudiler, Türkiye'de Eğitim reformu başlıkları ele alınmıştır.

When the National Socialist German Workers' Party came to power in Germany in 1933, there were important developments that had a negative impact on the lives of Jews living in Europe and especially in Germany. Among the Jews who were looking for a country where they could take refuge under a law passed by Hitler; hundreds of people, including academics, scientists, artists and politicians, have had to leave their home countries and emigrate to different countries. Since many of them were scientists, there was an enormous brain drain in Germany. The government of the Republic of Turkey has invited many of these scholars to Turkey by providing social and economic privileges. This study examined the situation of German scholars of Jewish origin who immigrated to Turkey from Germany between 1933 and 1945. The reasons for emigrating to Turkey, the migration process, the relations between Turkey and Germany, the Jews in the Republic of Turkey and the leaders of the educational reform in Turkey were discussed.