FELSEFE-BİLİM’DEN BİYOFELSEFEYE: CANLI(LIK) ARAŞTIRMASINA DAİR BİR BİLDİRGE

Abstract

Biyoloji, –en basit tanımı ile– canlıları inceleyen bir tabiat bilimidir. Biyoloji Felsefesi ise, başta ‘canlılık’ ve ‘evrim’ gibi konular olmak üzere, biyoloji bilimi kapsamında üretilmiş ve üretilmekte olan bilimsel bilgiyi türlü süzgeçlerden ge- çiren kavramsal analiz, sentez ve çıkarımlar bütünüdür. Bu çalışmada, geçtiğimiz yıl kaybettiğimiz ünlü felsefeci Teoman Duralı’nın felsefe-bilim görüşünün gü- nümüz biyolojisi ve biyoloji felsefesi açısından önemine değinilecektir. Bu yapı- lırken öncelikle biyoloji felsefesi ile bilim felsefesi arasındaki tarihi ilişki ortaya konulacaktır. Ardından biyoloji felsefesinin kuşatım alanlarından bahisle gerek salt biyoloji bilimi, gerek biyoloji tarihi alanı ile ilişkisi gösterilecektir. Akabin- de Duralı’nın felsefe-bilim görüşü, anlam, sebep ve sonuç ilişkileri bakımından irdelenecek, böylelikle O’nun hem Türkçe biyoloji felsefesi literatürüne katkısı gösterilecek hem de düşünsel konumuna işaret edilecektir. Sonuç bölümünde, niçin ‘felsefe için biyoloji’ biliminin ve niçin ‘biyoloji için felsefe’nin önemli ol- duklarına işaretle, ‘felsefe’ ve ‘biyoloji’ adlı ayrı fakat yan yana akan iki nehri ilgilendiren ve birbirine bağlayan biyofelsefe teriminin kullanımından bahsedi- lecektir. Nihayet sıralı on maddeden oluşan bir teklifler bildirgesi sunulacaktır.