Deneysel Vazektominin Farklı Dönemlerde Erişkin Sıçan Testisinde Oluşturduğu Değişikliklerin Histomorfometrik İncelemesi

Abstract

Amaç: Bu çalışmada erişkin sıçanlarda vazektomi sonrası seminifer tübül epitelindeki yapısal değişikliklerimikroskobik olarak incelemek ve nitel ve nicel olarak değerlendirmek amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntemler: Toplam 48 adet 8 haftalık erkek Wistar albino sıçan kullanıldı. Çalışma deney gruplarıve kontrol grupları içerdi (her grup için, n=8). Deney gruplarında tek taraflı vazektomi uygulanırken, kontrolgruplarında yalnızca abdominal kesi yapıldı. Deney ve kontrol gruplarındaki sıçanların sol testisleri vazektomiden 1, 12 ve 24 hafta sonra perfüzyonla alınarak Bouin fiksatifine kondu. Rutin histolojik takip işleminden sonra her gruptan ikişer testis Masson’un trikrom boyası ve orseinle boyanarak ışık mikroskobunda nitel olarakdeğerlendirildi. Altışar testis histomorfometrik inceleme için 1/8 oranında seri kesilerek PAS+hematoksilenleboyandı. Stereolojik inceleme için Cavalieri ve optik parçalama+optik disektör sondaları kullanıldı.Bulgular: Kontrol gruplarına kıyasla 1 ve 12 haftalık vazektomi gruplarında ortalama spermatogonyum, Sertolive miyoid hücre yoğunluğunun arttığı, spermatid sayısının ise azaldığı saptandı. Yirmi dört haftalık vazektomigrubunda ise seminifer tübülü oluşturan hücrelerin azaldığı görüldü. Nitel değerlendirmede vazektomi sonrası süreye paralel olarak ara maddedeki kolajen lif miktarında artış ve 1 haftalık deney grubunda seminifer tübüllümeninde dev hücre oluşumu gözlendi.Tartışma ve Sonuç: Vazektomi sonrasında 12. haftaya kadar seminifer tübül adlüminal ve bazal kompartımanlarında iki farklı mekanizmanın çalıştığı görülmüştür. İlkin, bazal kompartımanda gerek parakrin gerekse hücrelerarası bağlantılara bağlı bir telafi mekanizması çalışmaktadır. İkincisi, epididimiste gelişen seminalgranülomu seminifer tübül iç basıncını artırarak adlüminal kompartımanda spermatid–Sertoli hücresi ilişkisinibozup spermatidlerin olgunlaşamadan hızla dejenere olmasına neden olabilir.