18. Yüzyıl Osmanlı İstanbulu’nda Mumhanelerin Mekânsal Dağılımı

Abstract

18. yüzyılda Osmanlı İstanbul’unda gündelik yaşamın sürdürülmesinde temel rol oynayan aydınlatma araçlarından biri olan mum hem saray hem de halk için vazgeçilmez bir ihtiyaç kalemi olarak öne çıkmaktadır. Mum üretiminin ana merkezleri olan mumhaneler, sadece üretim mekânları değil, aynı zamanda kent dokusu içinde belirleyici sosyo-ekonomik unsurlar haline gelmiştir. Bu makale, belgeler aracılığıyla İstanbul’daki mumhanelerin mekânsal dağılımını ortaya koymayı, bu dağılımı belirleyen lojistik, tedarik ve idari faktörleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada 18. yüzyılda İstanbul mumhanelerinin konumlarını belirleyen başta hammadde tedariki doğrultusunda mezbahalara yakınlık olmak üzere mekânsal etkenler arşiv belgeleri ve mevcut literatür ışığında lojistik, idari ve ekonomik bağlamlarda incelenecektir.