Osmanlı Anadolu'sunda ve İstanbul'da hafta pazarları ve pazarcı esnafı (XVII.-XVIII. yüzyıllar)

Abstract

Bu çalışma, XVII. ve XVIII. yüzyılda Anadolu’da kurulan hafta pazarlarının varlığını, işleyişini incelemekte ve İstanbul’da faaliyet gösteren pazarcı esnafının mesleki kimliğini ve toplumsal hayattaki yerini tahlil etmektedir. Çalışma, giriş, dört ana bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş bölümünde, hafta pazarının şehir hayatındaki konumu, önemi ve İstanbul’un iaşesinde pazarcı esnafının rolü vurgulanarak hafta pazarı ve esnaf literatürüne dair bir inceleme yapılmıştır. Birinci bölümde, Osmanlı hafta pazarlarının yapısının daha derinlemesine anlaşılabilmesi amacıyla Avrupa’da kurulan pazarlar ve pazar kültürünün görünürlüğü ele alınmıştır. İkinci bölümde, Osmanlı Devleti ve toplumu için hafta pazarının taşıdığı anlam, pazarın işleyişine dair temel dinamikler detaylı bir biçimde analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde, İstanbul’un iaşesinde hafta pazarının ve pazara sunulan ürünlerin rolüne değinilmiştir. Dördüncü bölümde ise pazarcı esnafının tanımı, mesleğe özgü sınırlılıkları, nizamları ile pazarcı esnafının farklı düzeylerdeki görünürlükleri irdelenmiştir.

This study examines the existence and functioning of weekly markets established in Anatolia during the 17th and 18th centuries and analyzes the professional identity and social role of market vendors operating in Istanbul. The thesis is structured into an introduction, four main chapters, and a conclusion. The introduction highlights the place and significance of weekly markets in urban life and the role of market vendors in the provisioning of Istanbul, while also reviewing the relevant literature on weekly markets and artisan guilds. The first chapter explores the visibility of market culture and the structure of markets established in Europe, aiming to provide a comparative basis for a more nuanced understanding of Ottoman weekly markets. The second chapter delves into the meaning of weekly markets for the Ottoman Empire and society, offering a detailed analysis of the fundamental dynamics that governed their operation. The third chapter focuses on the role of weekly markets and the products offered therein in sustaining the provisioning of Istanbul. The fourth chapter investigates the professional definition of market vendors, the limitations and regulations specific to the profession, as well as the various levels of their visibility within society.