GEÇ ORTAÇAĞ AVRUPA TARİHÇİLİĞİNDE GERİLEME PARADİGMASI: SOSYO-EKONOMİK VE SİYASAL TARİHÇİLİK AÇISINDAN GENEL BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Bu çalışma Geç Ortaçağ tarihi kavramının Avrupa tarihçiliğinde nasıl algılandığı ve tanımladığı üzerinde durmaktadır. Ortaçağ tarihçiliğinin kurumsallaşması ve tarih disiplini içinde bir dönemin alt alanlara bölümlenmesi neticesinde Ortaçağ tarihi de üç parçaya ayrılarak araştırma nesnesi haline getirilmiştir. Ayrıştırma ölçütleri tarihçilik geleneklerine ve ideolojik motivasyonlara göre değişiklik göstermekle birlikte Erken, Yüksek ve Geç Ortaçağ dönemlendirmesi genel kabul görmüş ve Geç Ortaçağ kriz ve gerileme gibi kavramlarla özdeşleştirilerek biraz ihmal edilmiştir. Bu makale, Geç Ortaçağ’ın “kriz”, “geçiş” ya da “dönüşüm” kavramları etrafında sosyo-ekonomik ve siyasi tarihçilik bağlamında genel olarak nasıl değerlendirilmesi gerektiğini tartışacak Geç Ortaçağ’ı sosyo-ekonomik ve siyasi tarih açısından, kopuş veya kriz olarak değil, Rönesans ile süreklilik içinde değerlendirmeyi önerecektir. Geç Ortaçağ Gerileme Paradigmasına ilişkin yapılacak olan tartışma ve genel değerlendirmeyle bir yandan Geç Ortaçağ Avrupa tarihine yeni bir perspektifle bakmak, diğer yandan da tarihsel dönemlendirmeyi yeniden düşünmek üzerine mütevazı bir katkı sağlamak amaçlanmaktadır.