BULGAR AĞIZ ATLASI IŞIĞINDA TÜRKİYE AĞIZ ATLASININ HAZIRLANMASINA YÖNELİK BAZI ÖNERİLER

Abstract

Günümüzde Türk dünyasında ve birçok ülkede ağız atlası çalışmaları tamamlanmış ve ağız araştırmacıları için eşsiz birer kaynak olarak kütüphanelerdeki yerini almıştır. Almanya, Fransa, İtalya, Macaristan gibi pek çok ülkenin ağız atlası uzun yıllar önce hazırlanmıştır. Bunlar arasında ilk örnek olması bakımından önem taşıyan Alman Dil Atlası, 1876’da tamamlanmıştır. Türkiye’de ağız çalışmalarının başladığı 1940’lı yıllardan günümüze kadar, ağız atlası hazırlanmasının gerekliliği ve ağız atlası hazırlama sürecinde yapılması gereken çalışmalara yönelik öneriler, çeşitli araştırmacılar tarafından dile getirilmektedir. Öneriler ışığında küçük ölçekli de olsa Türkiye’de henüz bir ağız atlası çalışması yapılmamıştır. Bu çalışmada, 1995 yılında çalışmalarına başlamış olan ve 2001 yılında ilk üç cildi, 2016 yılında dördüncü cildi basılan Bulgar Diyalektolojik Atlası örneği incelenerek Türkiye ağız atlasının nasıl hazırlanması gerektiği, ne tür haritaların kullanılabileceği, haritaların hangi kriterler doğrultusunda hazırlanabileceği, haritaların isimlendirilmesi ve numaralandırılması yöntemi, dijital ağız atlasında olması gereken özellikler ele alınmıştır.