Ebeveyn beden memnuniyeti ve ebeveyn tutumlarının ergenlerdeki beden algısı, benlik saygısı ve sosyal duygusal davranışsal sorunlar ile ilişkisi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, elektif estetik operasyon yaptırma amacıyla başvuran ebeveynlerin; beden algısını, benlik saygılarını ve anksiyete ve depresyon durumları ve bu ebeveynlerin 12-18 yaş çocuklarında beden algısını, benlik saygısını, sosyal duygusal davranışsal problemlerini arasındaki ilişkilerini analiz etmektir. Bu amaçla, tanımlayıcı tipte kesitsel tasarıma sahip bu tez çalışması, 15.10.2023 ve 15.03.2024 tarihleri arasında Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Polikliniğine kozmetik amaçlı elektif estetik operasyon olma amacıyla başvuran ve 12-18 yaş arasında çocuğu olan 173 ebeveyn ve çocukları ile yürütülmüştür. Ebeveynlere; Beden Memnuniyeti Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Anketi Ebeveyn Formu uygulanmıştır. Çocuklara ise; Vücut Algısı Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Anketi Çocuk Formu ve Aile Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Ebeveynlerin %90,2'si kadındı, çocuklarınsa %57,8'i kızdı. Daha önce kozmetik amaçlı estetik operasyon yaptıran hastaların çocuklarının benlik saygısı ölçeği puanları daha yüksek bulunmuştur (p=0,041). Şimdiye kadar psikiyatrik tedavi gördüğünü belirten hastaların çocuklarının benlik saygısı ölçeği puanları daha yüksek bulunmuştur (p=0,002). Daha önce kozmetik amaçlı estetik operasyon yaptıran hastaların çocuklarının vücut algısı ölçeği puanları daha yüksek bulunmuştur (p=0,011). Şimdiye kadar psikiyatrik tedavi gördüğünü belirten hastaların çocuklarının vücut algısı ölçeği puanları daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Ebeveynlerin eğitim durumuna göre Aile Değerlendirme Ölçeğinin iletişim alt boyutu puanlarının anlamlı bir şekilde farklılaştığı bulunmuştur (p=0,034). Daha önce kozmetik amaçlı estetik operasyon yaptıran ebeveynlerin çocuklarının iletişim alt boyutu puanları daha yüksek bulunmuştur (p=0,035). Toplam çocuk sayısına göre roller alt boyutu puanlarının anlamlı bir şekilde farklılaştığı bulunmuştur (p=0,036). Daha önce kozmetik amaçlı estetik operasyon yaptıran ebeveynlerin çocuklarının roller alt boyutu puanları daha yüksek bulunmuştur (p=0,019). Şimdiye kadar psikiyatrik tedavi gördüğünü belirten ebeveynlerin çocuklarının roller alt boyutu puanları daha yüksek bulunmuştur (p=0,013). Daha önce kozmetik amaçlı estetik operasyon yaptıran ebeveynlerin çocuklarının duygusal tepki verebilme alt boyutu puanları daha yüksek bulunmuştur (p=0,021). Şimdiye kadar psikiyatrik tedavi gördüğünü belirten ebeveynlerin çocuklarının duygusal tepki verebilme alt boyutu puanları daha yüksek bulunmuştur (p=0,027). Çalışan ebeveynlerin çocuklarının gereken ilgiyi gösterme alt boyutu puanları daha düşük bulunmuştur (p=0,024). Toplam çocuk sayısına göre davranış kontrolü alt boyutu puanlarının anlamlı bir şekilde farklılaştığı bulunmuştur (p=0,027). Psikiyatrik özgeçmiş (p<0,001), Aile Değerlendirme Ölçeği iletişim alt boyutu (p=0,022) ve roller alt boyutu (p=0,004) çocuk vücut algısını öngörmede istatistiksel olarak anlamlı birer değişken olarak bulunmuştur. Psikiyatrik özgeçmiş (p=0,025), Aile Değerlendirme Ölçeği iletişim alt boyutu (p=0,022) ve roller alt boyutu (p<0,001) çocuk benlik saygısını öngörmede istatistiksel olarak anlamlı faktörler olarak saptanmıştır. Sonuç olarak bu çalışmada ergenlik dönemi çocuklarda olumlu vücut algısı ve benlik saygısı gelişiminde anne ve babanın davranışlarının, duygu durumlarının, vücut algılarına yönelik uygulanan tedavilerin ve psikolojik sağlıklılık için aldıkları tedavilerin etkisi olabildiği gösterilmiştir. Ayrıca aile içerisindeki olumlu iletişimin ve olumlu ebeveyn rollerinin vücut algısı ve benlik saygısı gelişiminde doğrudan etkileri vurgulanmıştır.

This study aims to analyze the relationships between the body image, self-esteem, anxiety, and depression of parents who apply for elective aesthetic surgery, and the body image, self-esteem, and social-emotional-behavioral problems of their children aged 12-18 years. For this purpose, this descriptive cross-sectional thesis study was conducted with 173 parents and their children who applied to the Plastic, Reconstructive, and Aesthetic Surgery Clinic of Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital for cosmetic elective aesthetic surgery between 15.10.2023 and 15.03.2024. The Body Satisfaction Scale, Rosenberg Self-Esteem Scale, Hospital Anxiety and Depression Scale, and Strengths and Difficulties Questionnaire Parent Form were administered to the parents. The Body Image Scale, Rosenberg Self-Esteem Scale, Strengths and Difficulties Questionnaire Child Form, and Family Assessment Device were administered to the children. Among the parents, 90.2% were women, and among the children, 57.8% were girls. The self-esteem scores of children of parents who had previously undergone cosmetic aesthetic surgery were higher (p=0.041). The self-esteem scores of children of parents who reported receiving psychiatric treatment were higher (p=0.002). The body image scores of children of parents who had previously undergone cosmetic aesthetic surgery were higher (p=0.011). The body image scores of children of parents who reported receiving psychiatric treatment were higher (p<0.001). The communication sub-dimension scores of the Family Assessment Device significantly differed according to the educational status of the parents (p=0.034). The communication sub-dimension scores of children of parents who had previously undergone cosmetic aesthetic surgery were higher (p=0.035). The roles sub-dimension scores significantly differed according to the total number of children (p=0.036). The roles sub-dimension scores of children of parents who had previously undergone cosmetic aesthetic surgery were higher (p=0.019). The roles sub-dimension scores of children of parents who reported receiving psychiatric treatment were higher (p=0.013). The emotional responsiveness sub-dimension scores of children of parents who had previously undergone cosmetic aesthetic surgery were higher (p=0.021). The emotional responsiveness sub-dimension scores of children of parents who reported receiving psychiatric treatment were higher (p=0.027). The scores of the required attention sub-dimension of children of working parents were lower (p=0.024). The behavior-control sub-dimension scores significantly differed according to the total number of children (p=0.027). Psychiatric history (p<0.001), the communication sub-dimension (p=0.022), and the roles sub-dimension (p=0.004) of the Family Assessment Device were statistically significant variables in estimating the body image of children. Psychiatric history (p=0.025), the communication sub-dimension (p=0.022), and the roles sub-dimension (p<0.001) of the Family Assessment Device were statistically significant factors in estimating the self-esteem of children. As a result, this study shows that the behavior of the mother and father, their emotional states, the treatments applied to their body perception, and the treatments they receive for psychological health may have an impact on the development of positive body perception and self-esteem in adolescent children. In addition, the direct effects of positive communication within the family and positive parental roles on the development of body perception and self-esteem were emphasized.