6. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTABININ ÇEVRE EĞİTİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Abstract

20. yüzyıl itibariyle meydana gelen; endüstriyel ve teknolojik gelişmeler, hızlı nüfus artışı, kontrolsüz ekonomik büyüme ve tüketim doğal kaynakların tahrip edilmesine ve çevre sorunların artmasına neden olmuştur. Yaşanan çevresel sorunların yeryüzünde yaşamı tehdit edecek boyuta ulaşması, çevreye karşı duyarlı ve çevre bilincine sahip bireylerin yetişmesini zorunlu kılmıştır. Bu amaç doğrultusunda bireylerin bilgi, bilinç, tutum ve davranışlarını olumlu yönde değiştirmeyi amaçlayan çevre eğitimi yaklaşımı gündeme gelmiştir. Türkiye’de çevre eğitimi uygulamaları eğitimin farklı kademelerindeki öğretim programları ve derslerde yer almaktadır. Bu derslerden biri de Sosyal Bilgiler dersidir. Sosyal Bilgiler dersi; multidisipliner yapısı, amacı ve kapsamı bakımdan ilköğretim düzeyinde çevre eğitimi ile ilgili bilgi, beceri, değer, tutum ve davranışların kazanılmasında önemli bir misyona sahiptir. Sosyal Bilgiler dersinde çevre eğitimin amaçlarını gerçekleştirmek için kullanılan materyallerin başında ders kitapları gelmektedir. Bu kapsamda; Sosyal Bilgiler eğitiminde temel materyal olarak kullanılan ders kitaplarının çevre eğitimi açısından incelenmesi önemli görülmektedir. Bu araştırmanın amacı Sosyal Bilgiler ders kitaplarında çevre eğitiminin yerini belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılında okutulmak üzere hazırlanmış, Milli Eğitim Bakanlığı yayınlarına ait 6. Sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabı oluşturmaktadır. Araştırmada; nitel araştırma yöntemi ve doküman analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda incelenen Sosyal Bilgiler ders kitaplarında çevre eğitimi ile ilgili metin, görsel ve etkinliklerin yüzeysel olarak ele alındığı, mevcut içeriklerin çoğunlukla bilgi boyutunda olduğu ve eylem odaklı çevre eğitimine yönelik içerik ve etkinlerin ihmal edildiği görülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına dayalı olarak incelenen ders kitaplarında çevre eğitiminin geliştirilmesine yönelik olarak önerilerde bulunulmuştur.