İç hastalıkları kliniğinde yatırılarak takip edilen hastalarda hiperkalsemi etiyolojisi, verilen tedavi ve klinik sonlanımı

Abstract

AMAÇ: Hiperkalsemi önemli bir elektrolit bozukluğudur ve altta yatan bir hastalığın ilk bulgusu olarak görülebilir. En sık nedenleri primer hiperparatiroidizm ve malignite olmak üzere hiperkalsemiye yol açan pek çok etiyolojik faktör vardır. Bu çalışmanın amacı, herhangi bir nedenle iç hastalıkları ve yan dal kliniklerine yatırılarak takip edilmiş ve albümine göre düzeltilmiş kalsiyum değeri 10.5 mg/dl ve üzerinde saptanan hastalarda hiperkalsemi etiyolojisi, tedavi gerekliliği, verilen tedavi ve prognozlarının değerlendirilmesidir. HASTALAR VE YÖNTEM: Bu retrospektif tek merkezli çalışmada hastanemiz otomasyon sisteminden veri taranarak İstanbul Medeniyet Üniversitesi Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi'nde Ocak 2016 ile Haziran 2021 tarihleri arasında herhangi bir nedenle iç hastalıkları ve yan dal kliniklerine yatırılarak takip edilmiş ve hiperkalsemi (düzeltilmiş Ca>10.5 mg/dl) saptanmış 18 yaş üzeri tüm hastalar (toplam 395 hasta) dahil edildi. Bu hastalar hiperkalsemi düzeylerine göre üç gruba ayrıldı. Serum kalsiyum düzeyleri 10,5-12 mg/dl arası olanlar hafif hiperkalsemi, 12.01-15 mg/dl olanlar orta hiperkalsemi, >15 mg/dl olanlar şiddetli hiperkalsemi grubunda değerlendirildi. Hastaların yaş, cinsiyet, hiperkalsemi etiyolojisi, serum kalsiyum konsantrasyonu, verilen tedavi ve klinik sonlanım verileri ve bunların arasındaki ilişkiler analiz edildi. BULGULAR: Hiperkalsemi saptanan 395 hastanın %59,5'i (n=235) kadın, %40,5'i (n=160) erkek, ortalama yaşları 67,05±14,43 idi. Hastaların %61,8'i (n=244) genel dahiliye, %38,2'si (n=151) iç hastalıkları yan dal kliniklerinde yatmaktaydı. Hiperkalsemi derecesine göre olguların %60,8'i (n=240) hafif, %32,9'u (n=130) orta, %6,3'ü (n=25) ağır hiperkalsemi grubunda idi. Hastaların %28,4'ünde (n=112) yatış tanıları içinde hiperkalsemi vardı. Diğer 283 hasta (%71.6) ise hiperkalsemi dışı nedenlerle yatırılmış olan, laboratuvar bulgularında hiperkalsemi saptanan hastalardı. Hiperkalsemi ile ilişkilendirilebilecek muhtemel etiyoloji %55,9 (n=221) olguda malignite, %14,9 (n=59) olguda ilaçlar, %12,2 (n=48) olguda parotiroid adenomu, %2,8 (n=11) olguda son dönem böbrek yetmezliği, %4,6 (n=18) olguda ise sınıflandırılamayan diğer nedenler idi. Hiperkalsemi ile ilişkili maligniteler arasında ilk sırada %10,1 oranıyla (n=40) akciğer kanseri yar almakta idi. Hiperkalsemi derecesi orta ve ağır olan olguların tedavi alma oranı (sırasıyla %83,1 ve %88) hafif hiperkalsemisi olanların tedavi alma oranından (% 62,9) daha yüksekti (p=0,001). Düzeltilmiş kalsiyum ile kalsiyum düşüş süresi ölçümleri arasında pozitif yönlü (düzeltilmiş kalsiyum seviyesi arttıkça, kalsiyum düşüş süresi artan) istatistiksel olarak anlamlı, zayıf düzeyde ilişki saptandı (r=0,389; p=0,001; p<0,01). SONUÇ: Bir üçüncü basamak üniversite hastanesi olan merkezimizde iç hastalıkları kliniklerinde izlenen hastalarda hiperkalsemi etyolojisinde ilk üç sırada maligniteler, hiperkalsemiye yol açan ilaçlar ve hiperparatiroidi yer almaktadır. Hiperkalsemisi olan hastaların yaklaşık dörtte üçünün yatışı doğrudan hiperkalsemi tetkik veya tedavisi amacıyla değil, diğer nedenlerledir. Hafif hiperkalsemili olguların üçte birinden fazlasına kalsiyum düşürücü bir tedavi uygulanmasına gerek görülmemektedir. Anahtar Sözcükler: Kalsiyum, hiperkalsemi, hiperkalsemi etyolojisi, hiperkalsemi tedavisiINTRODUCTION AND AIM: Hypercalcemia is an important electrolyte disorder and can be seen as the first sign of an underlying disease. There are many etiological factors leading to hypercalcemia, the most common causes are primary hyperparathyroidism and malignancy. The aim of this study is evaluate the etiology of hypercalcemia, the need for treatment, the treatment given, and the prognosis in patients who were followed up in internal medicine and sub-branch clinics for any reason and whose albumin-corrected calcium value was found 10.5 mg/dl and above. MATERIAL AND METHOD: In this retrospective single-center study, data were scanned from the automation system of our hospital. All patients over the age of 18 (395 patients in total) who were hospitalized for any reason in Medeniyet University Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital between January 2016 and June 2021 and were followed up in internal medicine and sub-branch clinics, and hypercalcemia (corrected Ca>10.5) was detected, has been included. These patients were divided into three group according to their hypercalcemia levels. Those with serum calcium levels between 10.5-12 mg/dl were evaluated in the mild hypercalcemia group, those with 12.01-15 mg/dl in the moderate hypercalcemia group, and those with >15 mg/dl in the severe hypercalcemia group. Age, gender, etiology of hypercalcemia, serum calcium concentration, treatment given and clinical outcome data of the patients and the relationships between them were analyzed. RESULTS: 395 patients with hypercalcemia were included in the study. 59.5% (n=235) of the patients were female, 40.5% (n=160) were male, and their mean age was 67.05±14.43. 61.8% (n=244) of the cases were hospitalized in internal medicine clinic and 38.2% (n=151) were hospitalized in sub-branch clinics. When the degree of hypercalcemia is examined; 60.8% (n=240) of the cases were mild, 32.9% (n=130) were moderate, 6.3% (n=25) were severe. 28.4% of the cases (n=112) were hospitalized with the diagnosis of hypercalcemia, and 283 patients were hospitalized for reasons other than hypercalcemia and hypercalcemia was found in laboratory findings. Probable diagnosis of the cases; 55.9% (n=221) malignancy, 14.9% (n=59) drugs, 12.2% (n=48) parothyroid adenoma, 2.8% (n=11) were end-stage renal disease, 4.6% (n=18) were other unclassifiable causes. Lung cancer (%10,1) was the most common cause of malignancy. The rate of receiving treatment in patients with moderate and severe hypercalcemia (83,1% and 88% respectively) was found to be statistically significantly higher than those with mild (62,9%) (p=0,001; p<0,01). There was a weak positive correlation between corrected calcium and calcium decline time (as the corrected calcium level increases, the duration of calcium decline increases) measurements. (r=0,389; p=0,001; p<0,01). CONCLUSION: In our center, which is a tertiary university hospital, malignancies, drugs causing hypercalcemia and hyperparathyroidism are in the first three ranks in the etiology of hypercalcemia in patients followed in internal medicine clinics. About three-quarters of patients with hypercalcemia are hospitalized for other reasons, not for the direct examination or treatment of hypercalcemia. More than one-third of patients with mild hypercalcemia do not need to be treated with calcium-lowering therapy. KEY WORDS: Calcium, hypercalcemia, etiology of hypercalcemia, treatment of hypercalcemia