Örgütsel güvenin iş tatmini ve örgütsel sessizlik üzerindeki etkileri: Tekstil sektörü üzerine bir araştırma

Abstract

Örgütsel güven ortamı çalışanların iş tatmini ve verimliliğini artırdığı, çalışanların örgütsel sessizliğini azaltarak potansiyellerinden azami düzeyde faydalanılmasını ve kurumun hedeflerine daha kolay ulaşmasına katkı sağladığı için işletmelerin rekabetçiliğinde oldukça önemlidir. Ancak ülkemiz akademik literatüründe örgütsel güven, iş tatmini ve örgütsel sessizlik değişkenleri arasındaki ilişkileri birlikte ele alan herhangi bir çalışmanın olmaması dikkat çekicidir. Bu eksiklikten hareketle; bu araştırma kapsamında tekstil sektöründe çalışan beyaz yakalıların örgütsel güven ortamında iş tatmini ve örgütsel sessizlik davranışları incelenmiştir. Araştırma için hazırlanan ankete tekstil sektöründe çalışan 324 beyaz yaka çalışanı katılmış, 304 anket geçerli sayılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 23 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Faktör Analizi, Güvenilirlik Testleri, Regresyon ve Korelasyon Analizi yöntemlerinden faydalanılmıştır. Araştırma sonucunda örgütsel güven ile çalışanların örgütsel sessizliği arasında negatif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Örgütsel güven ile örgütsel sessizliğin türleri olan kabullenici sessizlik, fırsatçı sessizlik ve örgüt yararına sessizlik arasında da negatif yönde ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Örgütsel güven ve iş tatmini arasında pozitif yönde, güçlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. İş tatmini ve örgütsel sessizlik arasında negatif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. İş tatmini ile örgütsel sessizliğin türleri olan kabullenici sessizlik, fırsatçı sessizlik ve örgüt yararına sessizlik arasında da negatif yönde ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Örgütsel güvenin örgütsel sessizlik üzerine etkisinde iş tatmininin aracılık rolü incelendiğinde ise iş tatmininin tam aracı etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sosyo-demografik özellikler olan cinsiyet, medeni durum, yaş aralığı, eğitim seviyesi, sektördeki çalışma yılı ve son iş yerinde çalışma yılının örgütsel güven, iş tatmini ve örgütsel sessizlik ile ilişkisine bakıldığında sosyo-demografik özelliklerden sadece son iş yerinde çalışma yılının örgütsel sessizlikte ve kabullenici sessizlikte 1 yıldan az çalışan ve 16 yıldan fazla çalışanlar arasında ortalamalar için anlamlı bir farklılık içerdiği tespit edilmiştir. Bu çalışma ile tekstil sektöründe faaliyet gösteren işletmeler başta olmak üzere tüm emek yoğun sektörlerdeki işletmeler ve yöneticileri için, oluşturdukları örgütsel güven ortamlarını yeniden gözden geçirmelerine ve iyileştirmelerine ön ayak olunması, örgütsel güvenin işletmelerin başarısındaki kritik önemine binaen bir farkındalık oluşturulması hedeflenmektedir.

An environment of organizational trust is very important at the competitiveness of organizations as it increases the job satisfaction and productivity of employees; reduces the organizational silence of employees that helps benefitting from their potential at maximum level and contributes to the organization's reaching its goals more easily. It is noteworthy that there are no studies examining the relationships between the variables of organizational trust, job satisfaction and organizational silence together in our country's academic literature. Based on this deficiency, within the scope of this research; the effect of organizational trust environment on job satisfaction and organizational silence for white-collar workers in textile industry was examined. 324 white-collar employees working in the textile industry participated in the survey and 304 surveys were considered valid. The data was analyzed with SPSS 23 package program. Factor Analysis, Reliability Tests, Regression and Correlation Analysis methods were used to analyze the datas. As a result of the research; it is found that there is a negative, moderate and significant relationship between organizational trust and employees' organizational silence. Negative and significant relationships are also found between organizational trust and the types of organizational silence, namely acquiescent silence, opportunistic silence and prosocial silence. Positive, strong and significant relationship is found between organizational trust and job satisfaction. Negative and significant relationships are determined between job satisfaction and organizational silence and also types of organizational silence. Full mediating effect of job satisfaction is found at the relationship of organizational trust on organizational silence. Lastly, we analyzed the relationship between organizational trust, job satisfaction and organizational silence for socio-demographic characteristics such as gender, marital status, age range, education level, years of working in the sector and working year in the last work place. It is found that only the year of working in the last work place has a significant difference on organizational silence and acquiescent silence. It has been determined that there is a significant difference in the averages of those who have worked for less than 1 year and those who have worked for more than 16 years. With this study, it is aimed to encourage organizations and managers in all labor-intensive sectors especially in the textile sector to reconsider and improve the organizational trust environments they have provided at their working environments and to raise awareness about the critical importance of organizational trust in the success of businesses.