Kültürlerarası Finans ve İktidar Ağları: 18. Yüzyıl Osmanlı Kıbrısı'nda Muhassıllar, Konsoloslar ve Poliçe Sisteminin Rolü

Abstract

Bu çalışma, 18. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Kıbrısı'nda adanın muhassıl-valisi El-Hâc Abdulbaki, Venedik Kıbrıs Konsolosu Bernardo Caprara ve İtalyan tüccar Carlo Mantovani arasında kurulan kültürlerarası ortaklığı incelemektedir. Söz konusu aktörler, finansal kazanımlar ve poliçe (bills of exchange) aracılığıyla gerçekleştirilen para transferleri konusunda yakın bir işbirliği içerisindeydiler. Makale, poliçelerin niteliğini ve adadaki kullanım biçimlerini ortaya koymanın yanı sıra, yabancı konsolosluklar ile Osmanlı yetkilileri arasındaki bu tür işlemlerin arka planındaki ilişkileri ve motivasyonları da analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, bu ağın işleyişini açıklamak için temel kaynak olarak Venedik Kıbrıs Konsolosluğu Arşivleri'ndeki belgelerden yararlanmaktadır. Bu belgeler arasında, yerel yetkililer ile Venedik konsolosları arasındaki İtalyanca, Osmanlı Türkçesi ve diğer dillerde kaleme alınmış yazışmalar öne çıkmaktadır. Ayrıca makale, söz konusu dönemdeki vergi toplama yöntemlerini incelemek üzere Osmanlı mali kayıtlarına da odaklanmaktadır. Tüm bu kaynakların bir arada değerlendirilmesiyle, çalışma Osmanlı taşra mali yönetimi ve bunun yerel yetkililer üzerindeki etkilerine dair yeni bir perspektif sunmaktadır.