TARİHİ ESERLERİN BAĞLAMINDAN KOPARILMASI: MEZAR TAŞI ÖRNEĞİ

Abstract

Sanat tarihi açısından belge değeri taşıyan, ait olduğu dönemin sosyal, kültürel özelliklerini gözler önüne seren ve önemli birkültür varlığı olan Osmanlı mezar taşları, gerek motif ve süslemeleri gerekse yazılarıyla adeta birer sanat eseri niteliğindedir.Ancak açık alanda olmaları, tadilat ve istimlak gibi nedenlerle mezar taşlarının tahribatı günden güne artmıştır. Yasal ya dayasal olmayan yollarla yerlerinden sökülen mezar taşları, taşınmaz eser statüsünde olmasına rağmen günümüzdebağlamından kopartılarak sanat eseri olarak müzayedelerde satılmakta ve dünyanın pek çok müzesinde sergilenmektedir.Türkiye’de hazireler, mezar taşları, mezar başlıkları, mezar tipleri ve süslemeleri gibi çeşitli alanlardaki çalışmalar ivmekazanmış olsa da mezar taşları kavramı üzerinden müzecilik, sergileme ve tarihi eser bilinci hakkında fazlaca çalışmanınolmaması dikkat çekicidir. Makalede yurtdışında sergilenen bazı Osmanlı mezar taşları örnekleri üzerinden tarihi eserlerininbağlamından koparılması ve mezar taşı gibi “hassas” nitelikli eserlerin müzelerde sergilenmesi etiği üzerinde durulacaktır.Mezar taşı gibi toprağa gömülü olması gereken taşınmaz eserlerin dahi müze objesi olarak farklı müzelerde yer almasınadikkat çekmek istenilmiştir.