XV. YÜZYIL MÛSİKÎ METİNLERİ ÖZELİNDE “MEŞK” KAVRAMI

Abstract

Meşk, sanatın eğitimi ve aktarımı sürecinde önemli bir yapı olarak karşımıza çıkar. Bu yapıda talebe ile üstadın sanat zemininde bir araya gelmeleri, içerisinde sanatın olduğu meclislerin oluşturulması, bu meclisteki âdâb ve erkân başlı başına bir kültürdür; meşk kültürüdür. Bu kültürün gelenekteki şeklini anlamada edvâr kitapları ise önemli kaynak eserlerdir. Makalede edvâr kitapları açısından zengin bir yüzyıl olan XV. yüzyıla bu pencereden bakılacak, mûsikî metinlerinde meşke dair izler aktarılacak ve bu okumanın neticesinde meşk kavramının XV. yüzyılda hangi alanı temsil ettiği, bu temsilin sınırlarının ne olduğu tartışılacaktır. Bu çalışmada XV. yüzyıl ve XVI. yüzyıl başında yazılmış olan edvâr kitaplarının latinize edilmiş şekilleri taranmış ve o döneme ait meşk kavramı bu metinler dâhilinde açıklanmaya çalışılmıştır.  

Meşk emerges as an important structure during art education and transferring of it. In this structure, meeting of student and master (teacher) on artistic ground, constituting meetings in which art activities are performed, rules and conventions in these meetings are independently a culture; that is Meşk. When it is needed to comprehend shape of this culture in tradition, Edvâr books come out as important written sources. Having fertileness in terms of Edvâr books, 15th century will be viewed from this aspect. Clues about Meşk in texts as to music, will be conveyed. In the light of this, it will be discussed what notion of Meşk represents in 15th centruy and what limits of this representation are. In this study, latinized Edvâr books which are written during 15th and 16th, has been investigated and the notion of Meşk in these period of time has been tried to explain.