Azerbaycan’da Yerel Yönetim Geleneğinin Gelişimi Sürecinde Belediyelerin Yönetsel ve Mali Yapıları

Abstract

Yerel yönetimler, dünya üzerinde bulunan ülkelerin siyasal sistemleri içerisinde merkezi yönetimin yanında önemli bir yapı olarak bilinmektedir. Ülkelerin sahip oldukları politik, ekonomik, tarihsel, kültürel ve sosyal yapılar, yerel yönetim yapılarının kapasitesini, konumunu, yönünü ve gelişimini önemli derecede değiştirmektedir. Bunun yanında yerel yönetimlere merkezi yönetim tarafından tanınmakta olan görev ve yetki genişliği, yerel yönetim birimlerinin yerel düzeydeki hizmet gösterimindeki gücünü, etkisini ve sorumluluğunu da etkilemektedir. Azerbaycan’da yerel düzeydeki kamu hizmetleri, merkezi hükümetin taşra birimi icra hâkimiyetleri ile ülkede tek yerel özyönetim birimi olan belediyeler tarafından gerçekleştirilmektedir. Yerel hizmetlerin sağlanması açısından icra hâkimiyeti organlarına tanınmakta olan görev ve yetki genişliği, icra hâkimiyetlerini belediyeler karşısında bir adım öne çıkarmaktadır. Merkezi yönetimin taşrada bir parçası olan icra hâkimiyetlerinden farklı olarak, yeni kurulmuş bir yapı olan belediyelerin yaşamakta olduğu mali sıkıntılar, yerel hizmetlerinin sağlanması bakımından önemli sorun ve zorluklar doğurmaktadır. Fakat, belediyelerin yaşamakta olduğu mali sıkıntıların giderilmesi için Anayasa gereği birtakım düzenlemeler yapılmaktadır. Bütçede yaşanan mali sıkıntıların giderilmesi için gerektiğinde merkezden yerele doğru kaynak aktarımının sağlanmaktadır. Buna ek olarak, yerel belediye bütçesinin merkezi bütçeden bağımsız olması, belediyeler için büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Azerbaycan Cumhuriyeti’nde yerel özyönetim organı olan belediyelerin temel yapısı, kamu hizmetlerinin sağlanmasında karşılaştıkları mali sorunlar ile görev ve yetki genişliği analiz edilmiştir.