ŞEVKİTARAB VE CANFEZÂ MAKAMLARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME: CANFEZÂ’DAN DOĞMUŞ BİR ŞEVKİTARAB MI YOKSA ŞEVKİTARAB’DA KAYBOLAN BİR CANFEZÂ MI?

Abstract

Şevkitarab makamını öğrenmek amacıyla yaptığımız nazari çalışmalar esnasında, incelediğimiz repertuvardaki eserlerin karar perdelerindeki farklılık bizleri Şevkitarab makamı hakkında daha detaylı bir araştırma yapmaya sevk etti. Bu araştırmalar esnasında aklımızda bir makamın sadece farklı seyir özelliklerine değil, aynı zamanda farklı karar perdelerine de sahip olup olamayacağı sorusu canlandı. Ve bu soru bizi Canfezâ makamıyla karşı karşıya getirdi. Buradan hareketle ulaşabildiğimiz kaynaklarda makam kavramı ve bu kaynaklardaki Şevkitarab ile Canfezâ makamlarının tariflerini araştırarak ayrıca günümüze ulaşan farklı koleksiyonlardan eser örneklerini inceleyerek, bu iki makam arasındaki ilişkiyi anlamlandırmaya çalıştık. Bu anlamlandırma çabası yepyeni bir soruyu doğurdu; Canfezâ’dan doğmuş bir Şevkitarab mı, yoksa Şevkitarab’da kaybolan bir Canfezâ mı söz konusuydu?  

When we try to learn makam Sevkitarab, contrary to its description in theory books, difference between ending pitch of its repertoire encourage us to investigate how Sevkitarab’s seyir really is. While that, we question what essential characteristics of a makam is. This inquiry confronts us with makam Canfezâ. Then, we examine and analyze seyirs of these makams on written sources we are able to find and reach. We also examine note collections of the repertoire, to compare them with written sources. This effort of explanation, breeds a question: İs it Sevkitarab arised from Canfezâ or Canfezâ disappeared in Sevkitarab?